Devamlılık Hatası

Bafta'yı da The Artist kaptı

2012-02-13T09:55:00.004+02:00

Farklı bir sonuç beklemek saflık olurdu belki. İşin kötüsü bu kadar da fazla ödül alan bir filmden hızla soğumaya başlayorum. Diderot'nun meşhur sözü geliyor aklıma nedense: "Fikirlerime kimse katılmazsa kendimi kötü hissederim herhalde, ama fikirlerime herkes katılırsa çok daha beter hissederim." Ya da buna benzer bir laf, şimdi tam hatırlayamadım kelimesi kelimesine. Uzatmayayım, The Artist toplam 7 Bafta ödülü aldı: En İyi Film, En İyi Yönetmen ( Michel Hazanavicius ), En İyi Erkek Oyuncu ( Jean Dujardin ), En İyi Özgün Senaryo ( Michel Hazanavicius ), En İyi Görüntü Yönetmeni ( Guillaume Schiffman ), En İyi Müzik ( Ludovic Bource ) ve Kostüm Tasarımı ( Mark Bridges ). En İyi Kadın Oyuncu Ödülü tahmin edileceği üzere Meryl Streep'e ( The Iron Lady ) giderken yardımcı oyuncu dallarında Christopher Plummer ( Beginners ) ve Octavia Spencer ( The Help ) ödüle uzanan isimler oldu. En İyi İngiliz filmi Tinker Tailor Soldier Spy olurken, Yabancı Dilde En İyi Film Ödülü Pedro Almodovar'ın La Piel Que Habito ( neden A Separation değil bilinmez ), En İyi Belgesel Film Ödülü de Senna'ya verildi. Bu arada Senna'nın En İyi Kurgu dalında da ödül aldığını belirteyim, ki harika bir kurgusu vardı bence.

Günün Trailer'ı: The Bourne Legacy

2012-02-10T11:27:00.003+02:00

Uzun zamandır beklenen The Bourne Legacy nihayet ufukta gözüktü. Matt Damon'dan boşalan yeri Jeremy Renner'ın doldurduğu film bakalım Bourne hayranlarını memnun edecek mi? Bu arada Jeremy Renner'in gereksiz yere kariyerini aksiyon filmlerine yatırdığını ve aslında başka rollere yönelse daha iyi olacağını düşünen sadece ben miyim?

Yılın oyuncularından sıradışı performanslar

2012-02-08T10:39:00.001+02:00

Touch of Evil: Brad Pitt from Bunker Media on Vimeo.

New York Times'ın internet sitesinde yayınlanan bu videolar 2011'in en beğenilen oyuncularıyla çekilen kısa filmler. Filmleri Alex Prager çekti ve her biri için de sinema tarihinin ünlü bir karakterinden esinlendi. Örneğin yukarıda Brad Pitt'i David Lynch'in unutulmaz filmi Eraserhead'deki Henry Spencer'ı canlandırırken görüyorsunuz. Hemen aşağıda da Rooney Mara A Clockwork Orange'ın Alex'ine bürünmüş. Diğerlerini keşfetmek de size kaldı artık. Videoların hepsini izlemek isteyenlere de New York Times'ın sitesine gitmelerini öneriyorum.

Touch of Evil: Rooney Mara from Bunker Media on Vimeo.

Touch of Evil: Adepero Oduye from Bunker Media on Vimeo.

Touch of Evil: Ryan Gosling from Bunker Media on Vimeo.

Touch of Evil: Mia Wasikowska from Bunker Media on Vimeo.

Touch of Evil: Michael Shannon from Bunker Media on Vimeo.

Touch of Evil: Jean Dujardin from Bunker Media on Vimeo.

Günün Trailer'ı: Martha Marcy May Marlene

2012-02-07T10:28:00.003+02:00

Geçen yıl Sundance'de büyük sükse yapan ama Türkiye'de ne zaman vizyona gireceği belli olmayan Martha Marcy May Marlene'i FilmEkimi'nde izleyen izledi, izlemeyen DVD'sini bekleyecek gibi görünüyor. Başrolündeki Elizabeth Olsen'in bir hayli prim yaptığı filmde Winter's Bone ile yıldızı parlayan, bağımsız sinemanın yeni Buscemi'si John Hawkes da oynuyor.

Oscar adayları

2012-02-07T09:21:00.003+02:00

Hem de hepsi bir arada. Bu fotoğraf geleneksel Oscar Luncheon'da çekildi. Her yıl tüm Oscar adaylarının davet edildiği bu öğlen yemeği bu yıl 6 Şubat'ta düzenlendi. Ortaya da bu dev fotoğraf çıktı. Fotoğrafın burada çok küçük göründüğünü kabul ediyorum ama eğer üzerine tıklarsanız detaylara vakıf olacağınız kadar büyüyecektir.

Jay Shaw'dan Güzel İşler

2012-02-06T14:57:00.001+02:00

Yukarıda ve aşağıda tasarımcı Jay Shaw'un bazı afiş çalışmaları var. Bu afişler çoğunlukla Mondo'da sergilenip satışa çıkan işler. Iron Jaiden adıyla da bilinen Jay Shaw Denver'da yaşıyor ve 20. yüzyıl ortalarında Polonya ve Çekoslavakya gibi ülkelerde tasarlanmış film afişlerinden özellikle etkilendiğini gizlemiyor. Zaten tarzından da anlamak mümkün bunu. Üstte afişini gördüğünüz Kill List adlı filmi izlemenizi de ayrıca tavsiye ederim. Ben Wheatley'in çektiği film bir aile draması gibi başlayıp insanın içine işleyen bir korku filmine dönüşüyor. En altta da Jay Shaw'un favori Mondo afişi var: Heads of State'in tasarladığı Invasion of the Body Snatchers.

Günün Afişi

2012-02-03T18:02:00.001+02:00

Ken Taylor'ın tasarladığı bu Drive afişi Mondo'da yayınlandı. Meraklısı satın alabilir. Bu arada henüz gösterime çıkmadı ama filmi mutlaka izlemenizi tavsiye ederim. Vizyona çıkınca tabii.

Günün Trailer'ı: Michael

2012-02-03T17:51:00.000+02:00

Michael Schleinzer'ın ilk uzun metrajlı filmi 2011'de Cannes'da gösterildi ve bir hayli de ses getirdi. Umalım da buralarda da vizyona çıksın.

Kevin Spacey'den müthiş taklitler

2012-02-02T18:09:00.000+02:00

Biraz da eğlenelim. Birkaç yıl önce Inside the Actors Studio adlı efsanevi programa katılan Kevin Spacey programın yine efsanevi sunucusu James Lipton'ın tuzağına düşüyor ve bir seri taklit yapıyor. Hepsi müthiş ama galiba ben en çok Clint Eastwood taklidine bayıldım.

Klasik Sahne: Withnail & I

2012-02-01T15:39:00.001+02:00

Withnail &I'dan çok söz ettim, bari bir sahnesini koyayım dedim. Yukarıdaki sahne filmin en çok hatırlanan repliklerinden birini de içeriyor: "We want the finest wines avalaible to humanity. We want them here and we want them now!" 1987 tarihli filmi bulmak çok değil ama Criterion'ın güzel bir DVD'si var, Amazon'dan edinebilirsiniz. Bu arada filmin afişinin de Ralph Steadman imzalı olduğunu söylemem gerek. Hunter S. Thompson ile bir ortak nokta daha yani.

Kritik: The Rum Diary

2012-02-01T15:13:00.003+02:00

Hunter S. Thompson'ın otobiyografik özellikler taşıyan romanından sinemaya uyarlanan The Rum Diary ( vizyona nedense Tutku Günlükleri olarak girdi ) kağıt üzerinde çok şeyler vaat eden bir film aslında. Bir kere Hunter S. Thompson 20. yüzyılın en etkili seslerinden biri. Literatüre "gonzo" gazetecilik olarak geçen muhabirlik tarzını yaratan Thompson bir yandan da post-beat yazarların önde gelen isimlerinden. Onun Rolling Stone, Scanlan Monthly gibi dergilerle, çeşitli günlük gazeteler için yazdığı yazılar has edebiyat değeri taşıyor. İlk gençlik yıllarında yazdığı ve uzun yıllar kayıp sayılan romanı The Rum Diary ise 1998'de basıldı. Porto Riko'nun başkenti San Juan'da basılan küçük bir gazetede çalışmak üzere San Juan'a gelen Paul Kemp adlı Amerikalı bir gazetecinin başından geçenleri anlatan romanın filmini ise yine ilginç bir karakter olan Bruce Robinson çekti. Robinson 1980'li yıllarda İngiliz sinemasının en kült olmuş filmlerinden biri olan Withnail & I'a imza atmıştı. Richard E. Grant ve Paul McGann'in başrollerini paylaştığı Withnail & I işleri güçleri ot içip kafayı bulmak olan iki işsiz aktörün maceralarını anlatıyordu. Dediğim gibi, kağıt üzerinde harika bir buluşma gibi duruyor Robinson ve Thompson. Gerçi Robinson'ın kariyerinde topu topu 4 film çektiğini ve en sonuncusunun da 1992 tarihli Jennifer 8 olduğunu düşünürsek aklımızda bazı soru işaretlerinin, tedirgin şüphelerin doğması normal ama yine de... Filmi kağıt üstünde sağlam bir iş gibi gösteren üçüncü isimse elbette Thompson'ın yakın arkadaşı, Hollywood'un en garanti gişe yıldızlarından Johnny Depp. Daha önce de Hunter S. Thompson'ı canlandıran ( Fear and Loathing in Las Vegas'ı hatırlayınız ) Depp'in bir kez daha Thompson karakterine büründüğünü duyunca güzel bir film izleyeceğime dair inancım bir kere daha tazelenmişti doğrusu. Ama öyle olmadı ne yazık ki.

Filmi izlediğimde aklıma gelen ilk cümle "Hunter S. Thompson'a haksızlık etmişler" oldu. Kitabı da çok uzak olmayan bir geçmişte okuduğum için bu düşüncemde haklı olduğuma inanıyorum. Herşeyden önce filmde Thompson'ı sesi alabildiğine kısık çıkıyor. Yazıda müthiş bir etki yaratan Thompson tarzı filme neredeyse hiç aktarılamamış. Elbette bu noktada Bruce Robinson'ı sorumlu tutuyorum. Robinson ne yazık ki yıllar önce Terry Gilliam'ın yaptığını yapamamış ( onunki çok iyi bir çözümdü bana sorarsanız ) ve Thompson'ın hikayesini sıradan bir anlatıya çevirmiş. Ondan beklenen herhalde yeni nesil için bir Withnail & I çekmesiydi ama anlaşılan Robinson o sihri kaybetmiş çoktandır. Aslına bakarsanız Johnny Depp'in de ne kadar doğru bir tercih olduğunu tartışmak lazım. Bence değil çünkü. Fiziki benzerlikten söz etmiyorum ( ki benzemiyorlar ama önemi yok ) burada, daha çok karakterin ruhunu anlayıp yeniden yaratabilmek konusunda benim tereddütlerim. Johnny Depp çok sevdiği ve ahbaplık da ettiği Thompson'ı tanıyor elbette ama oyunculuk yeteneklerinin hala kısıtlı olduğunu ve böylesi karakterlerden ziyade Tim Burton'ın daha plastik tiplerini ( ya da Kaptan Jack Sparrow gibi karikatürün sınırlarında gezinen tipleri ) canlandırmada daha başarılı olduğunu düşünüyorum. Oysa Thompson böyle bir karakter değil ve bu şekilde oynayarak onu yeterince güçlü bir şekilde var edemezsiniz. Yeri gelmişken söyleyeyim, Johnny Depp'in oyunculuğunun dramatik aktörlük anlamında geldiği en iyi nokta Public Enemies filmidir ve burada da Michael Mann'a hakkını teslim etmek gerekir. konumuza geri dönecek olursak, Thompson dışında ( ne de olsa o yıllar önce romanı yazıp aramızdan ayrıldı ) avantaj olarak adını saydığım kişilerin hiçbiri beklenen etkiyi yaratamadığı için zayıf, sıradan, ruhsuz bir film çıkmış ortaya. Çok Hollywood, çok cilalı, çok da yanlış bir yol. Thompson adına söylüyorum elbette. ** 1/2

Günün Afişi

2012-02-01T13:38:00.003+02:00

Shame'in bu afişini Tunç Şahin twitter'da paylaşmış. Macaristan'da bu afişle gösterime çıkıyor film. Ben çok beğendim doğrusu.

İntikam Haftası

2012-01-31T15:03:00.004+02:00

Red White & Blue 18 Trailer from Trinity film on Vimeo.

Farkettim ki geçtiğimiz hafta izlediğim filmlerin büyük bir kısmı ya doğrudan, ya da dolaylı olarak intikam temasını işliyor. Bu filmlerin ilki Türkiye'de gösterilmeyen ama gösterildiği yerlerde ilgi ve övgü alan Red, White and Blue adlı yapımdı. 2006 tarihli filmi The Living and the Dead ile sinema çevrelerinde bir hayli ses getiren İngiliz sinemacı Simon Rumley'nin ABD'de çektiği ilk film Red, White and Blue. Film her gece farklı bir erkekle yatan ve kendi deyişiyle "bir yattığı erkekle bir daha yatmayan" Erica'nın hikayesini anlatıyor. Erica kaldığı pansiyonda yaşayan kendisinden yaşça büyük ve Irka'tan emekli tuhaf karakter Nate ile tanışınca hikayenin gidişatı da değişir ve genç kız belki de ilk defa hayatında birisine değer vermeye başlar. Ne var ki bu yeni ve tam da tarifi mümküğn olmayan mutluluk çok uzun sürmeyecek Erica'nın HIV taşıyıcısı olduğu anlaşılacaktır. Yakın geşmişte yattığı gençlerden biri onun kendisine HIV bulaştırdığını anlayınca durum çirkinleşecek ve nihayetinde Erica'nın öldürüleceği karanlık bir süreç başlayacaktır. Ardındansa Nate'in intikamı başlar. Variety'nin "Larry Clarke'ın çekmeye başladığı, Wes Craven'ın bitirdiği film" olarak nitelediği Red, White and Blue aslında bir değil iki intikam öyküsü anlatıyor. Hatta belki de üç. Açıklamaya çalışayım. Asıl ve çok bariz intikam tabii ki Nate'in Erica'nın katillerinden aldığı intikam. Bu son derece grafik bir şiddetin hakim olduğu ve bilinçli bir intikam hikayesi. Diğer intikam hikayesi ise kendisine HIV bulaştıran kızdan intikam almak isteyen ama tam da o sırada annesi ölmese belki de bu intikamdan vazgeçebilecek ( en azından kızı öldürmeyecek ) olan Franki'nin hikayesi. Bir öfke anında öldürücü darbeyi ( ya da darbeleri ) vuran Franki büyük bir ihtimalle yaptığından pişman ama iş işten geçmiştir artık. Buna karşılık Nate asla pişmanlık göstermiyor ve yaptığının adaleti yerine getirmek olduğunu düşünüyor. Gelelim filmdeki olası üçüncü intikam hikayesine. Franki'nin HIV olduğunu anladıktan sonra yüzleştiği Erica'nın anlattıklarından öğreniyoruz ki, önüne gelenle yatan Erica 4 yaşında öz babasının tecavüzüne maruz kalmıştır. Yani onun aslında HIV olduğunu biliyor olması ve başına gelen türlü felaketin intikamını almak için virüsü yaydığı ihtimali hiç de göz ardı edilecek gibi değil. Bu da aslında filmin endi içindeki bölünmüş yapısını açıklıyor sanki. İlk bölümde Erica'nın merkezde olduğu bir film izlerken, ortada Franki'nin merkeze yerleştiğini görüyoruz. Son bölümdeyse hikayeyi neredeyse bir korku filmine çeviren Nate'in hakimiyeti başlıyor. Zaten bu bölümde artık Erica yok bile. Sadece parçalara ayrılmış, torbalara tıkılmış cansız bedeni var. Film her ne kadar intikamı adalet çerçevesinde ele alsa da izleyici bu tür filmlerde sıklıkla karşılaştığı rahatlama hissinden mahrum kalıyor. Katharsis yok ve bu da filmin en önemli artısı benim gözümde. Gerçek hayattta Nate belki de bir kahraman olarak karşılanacak toplumda, Erica'ya yapılanlar o denli korkunç çünkü. Ama filmde Nate'in yaptıkları çok daha çarpıcı bir kötülük olarak sunuluyor ve intikamın adaletle örtüşüp örtüşmediği ( ki bence örtüşmüyor ) meselesi ciddi biçimde sorgulanıyor. Bu arada şunu da belirtmem lazım, Nate rolünde Noah Taylor gerçekten insanın içini ürpertecek bir performans sergiliyor. Sonuç olarak izleyenin aklında kalan, ruhunda gölgeler bırakan bir film Red, White and Blue.

Bu yıl !F İstanbul'da son filmi Take Shelter gösterilecek olan Jeff Nichols'ın bir önceki filmi Shotgun Stories belki bir intikam filmi olarak nitelenmesi zor ama içinde kesinlikle intikam teması da işlenen bir yapım. Başrolünü -tıpkı Take Shelter'da olduğu gibi- Michael Shannon'ın üstlendiği Shotgun Stories karakterlerine alabildiğine mesafeli duran ama anlattığı hikayenin dramatik vurgu noktalarını kaçırmayan bir film. Son dönemin en yetenekli Amerikalı aktörlerinden biri olan Shannon'ın varlığıyla bir kat daha güçlenen film aynı babanın iki farklı kadından olan oğulları arasında çıkan ve neredeyse kan davasına dönüşen bir anlaşmazlığı konu alıyor. Shannon'ın canlandırdığı Son Hayes ve kardeşleri ( Boy ve Kid ) davetli olmadıkları halde babalarının cenazesine giderler ve diğer ailesinin gözü önünde tabutuna tükürürler ( yukarıdaki sahne ). Hiç görmediğimiz adam belli ki geçmişte onlara çok kötü şeyler yaşatmıştır. İşin ilginç yanı ( ki bu aslında film için bir artı puan ) izleyici babanın onlara ne yaptığını hiç bir zaman öğrenmez. Ne birisi anlatır, ne de flash-back ile olaylar anımsanır. Belki biz de o korkunç şeyleri yaşasak ( en azından biraz olsun görsek ) olan bitene hak vermemiz, kendimizi bir "taraf"tan hissetmemiz çok kolaylaşacaktır. Ama Nichols'ın derdi bu değil ve bu anlamda kolaycılığa kaçmaması da takdire şayan. Tabii bu da izleyicinin filme girmesini alabildiğine zorlaştırıyor. Zaten anlatımı son derece soğuk, bir de hikayenin bazı noktaları boş bırakılınca duygusal bir bağ kurmak neredeyse imkansız hale geliyor. Shotgun Stories intikam temasını merkeze alan bir film değil ama iki ailenin gitgide yükselen öfkesi ve her seferinde bir önceki eylemin intikamı gibi gelişen kavgaları ( ki insanlar ölüyor bu süreçte ) bende filmi diğerleriyle aynı çatı altına alma dürtüsünü doğurdu. Olayların duygusal olmasa da izleyicide psikolojik bir boğulma hissine sebep olmasıysa galiba bu yazıda ele alacağım tüm filmlerde farklı derecelerde de olsa ortak olan bir başka özellik.

Kimilerince geçen yılın en iyi filmlerinden biri olan I Saw The Devil bu hafta izlediğim ve intikam temasını işleyen bir başka yapım. Bu sefer kesinlikle filmin merkezinde intikam var ama elbette farklı bir bakış açısıyla ele alınmış. Güney Kore yapımı filmin adı ilk ipucunu veriyor zaten. I Saw The Devil, yani Şeytanı Gördüm adı filmin aslında "kötülük" kavramı üzerinde şekillendiğini gösteriyor bize. Bu da galiba intikam ediminin hiçbir işe yaramayacağı tek kavram. Saf kötülük, yani pişmanlıkla işi olmayan bir kötülük intikamdan etkilenmez. İşin kötüsü intikam alanı da kendisine benzetir, yani dönüştürür. Güney Koreli yönetmen Kim Ji-woon'un filmi o kadar çarpıcı bir şekilde işliyor ki intikam meselesini üzerine felsefi bir makale yazılabilir hissi doğuyor insanda. Filmin henüz başlarında vahşice öldürülen genç bir kızın gizli ajan olan sevgilisi Soo-hyun'un başlattığı insan avı onu yıllardır cinayetler işleyen ama izi bir türlü bulunamayan Kyung-chul'un kapısına götürür. Aklında onu öldürme düşüncesi vardır belki ama alacağı intikam daha çok ona eziyet etme, öldürdüğü sevgilisine yaşattığı acıların çok daha fazlasını ona yaşatma şekline dönüşür ( ya da en başından beri bu vardır aklında, buna emin olamıyoruz ). Gerçekten de ona yutturduğu bir çip sayesinde her adımını takip etmeye başlayacak ve çeşitli zamanlarda ona işkence etmeye devam edecektir. Bir başka intikam hikayesi olan Oldboy'dan tanıdığımız Choi Min-sik'in mükemmel bir şekilde canlandırdığı Kyung-chulbaşına gelenleri tam olarak kavradığında kontrolü ele geçirir ve bu sefer roller değişiverir. Bizler, yani izleyiciler de gerçek bir intikamın asla varolmayacağını bu andan itibaren kavramaya başlarız. Kötülüğün kurallarıyla oynamaya başlarsanız şiddetin ve şiddet yoluyla almaya çalıştığınız intikamın aslında kötülükten başka bir şey olmadığı gerçeğiyle karşı karşı kalırsınız. Siz şeytanı adam edemezsiniz, o sizi köleleştirir. Çok mu karamsar bir film peki I Saw The Devil? Belki, ama birazdan ele alacağımız Sympathy For Mr. Vengeance kadar değil. Bu arada filmin ışığının, renklerinin ve uzun sayılabilecek süresine rağmen temposunun çok iyi olduğunu söylemeliyim. Neden yılın en iyilerinden biri olduğunu anlamak zor değil yani.

Ama önce Martyrs var. Fransız korku filmi Martyrs bir intikam filmi mi acaba? Bence değil. Ama son derece çarpıcı bir sahneyle başlıyor ( ilk sahnesi değil gerçi ama, ilk sahnelerinden biri ) ve bunun bir intikam eylemi olduğunu anlamakta gecikmiyoruz. Genç bir kadın kendisine çocukluğunda türlü işkenceler etmiş bir ailenin tüm fertlerini öldürüyor ve buradan itibaren de neredeyse hiç bitmeyen ve şiddetin alabildiğine izleyicinin gözüne sokulduğu bir kabus başlıyor. Yukarıda da izleme fırsatı bulabileceğiniz ilk sahne önce mutlu ( ya da daha doğrusu sıradan ) bir aile tablosu çizerken gerçekte bambaşka sırların var olduğu bir dünyaya çekiyor izleyiciyi. Fransızcası olmayanlar için baştaki konuşmaların çok manası olmadığını hemen söyleyeyim. Kaspı çalıp da herşey başkalaştıktan sonraysa elinde tüfekle dehşet yaratan Lucie mutfakta bir sandalyeye oturttuğu çocuğa önce yaşını soruyor ve ardından ekliyor: "Anne babanın neler yaptığını biliyor musun?" Bu soruya biz de hayır yanıtını veriyoruz ama birazdan öğreneceğimizi de biliyoruz. Martyrs konusunu çok uzatmak istemiyorum zira intikam teması bu sahneden sonra gitgide silikleşiyor ve işler çok daha mistik bir hal alıyor. İnsan ruhu ve psikolojisi üzerine bir çeşitleme olarak ilerleyen film burada ele aldığım yapımlar içinde şiddeti en sert kullanan film hiç şüphesiz. Bitse de kurtulsak hissi izleyicinin sık sık kapıldığı bir his oluyor ki, bu da aslında filmin bütünü içinde çok anlamlı. İşkencenin insanı hayattan vezgeçme noktasına sürüklemesi filmin sonlarında anlayacağımız bir şeyle örtüşüyor. İzleyince anlayacaksınız.

Gelelim Park Chan-wook'un "intikam üçlemesi" olarak bilinen serisinin ilk halkası olan Sympahty For Mr. Vengeance'a. Oldboy ve Sympathy For Lady Vengeance ile devam eden üçlemenin bu ilk filminde Park Chan-wook bir yandan ablasına böbrek nakli yaptırabilmek için didinen sağır ve dilsiz bir gencin hikayesini anlatıyor, bir yandan da bu ameliyat için para bulabilmek uğruna kaçırdıkları ve istemeden ölümüne sebep oldukları küçük kızın babasının intikam hikayesini. Sağır dilsiz Ryu'nun kendi böbreğini ve parasını kaptırdığı organ mafyasından aldığı intikamı da gösteren film içerdiği şiddet dozuna rağmen karakterlerin psikolojik dünyalarıyla, yukarıdaki diğer filmlere nazaran, daha fazla ilgili. Şuna şüphe yok ki Park Chan-wook günümüz sinemasında intikam meselesine en çok kafa yoranlardan biri, belki de birincisi. O yüzden bu filmin diğerlerinden daha zor bir film olduğunu da kabul etmek lazım. İntikamın yanı sıra suç nedir, suçluluk nedir, suçlu kimdir, gibi soruları da beraberinde getiriyor Sympathy For Mr. Vengeance. Filmin adından da gelen bir sempati/empati konusu da var ki, işte izleyiciyi en çok da bu noktada ayazda bırakıyor Park Chan-wook. Çok katmanlı, çok oylumlu bir film var karşımızda ve meseleye tek bir açıdan, tek bir pencereden bakmak zorlaşıyor. Bir sonuca ya da karara varamıyorsunuz. En azından benim açımdan böyle oldu. Diğer tüm filmlerde hangi noktalarda kısılıp kaldığımı, hangi noktalarda çıkış yolu bulduğumu anladım, burada emin olamadım. Oldboy'u daha önce izlemiş ve açıkçası filmden daha net bir ruh haliyle ayrılmıştım ama burada aynı şey olmadı. Kafamı en çok meşgul eden, aklımı en çok kurcalayan film bu oldu. Belki üçlemenin son filmi Sympathy For Lady Vengeance'ı izlediğimde daha bütünlüklü bir noktaya ulaşacağım ama bunu söylemek için de erken.

Günün Trailer'ı: The Hunter

2012-01-30T16:53:00.000+02:00

Willem Dafoe'nun hatırına. Bir de tamamı Tazmanya'da çekiilmiş, bir daha zor görürüz herhalde.

Bunlar da Oyuncular Sendikası'nın seçimleri

2012-01-30T11:57:00.001+02:00

Hem sinema hem de TV kategorilerinde verilen SAG Ödülleri Pazar gecesi sahiplerini buldu. 18. kez verilen ödüllerde şu isimler öne çıktı.

Sinema
En İyi Oyuncu Kadrosu: "The Help"
En İyi Erkek Oyuncu: Jean Dujardin - "The Artist"
En İyi Kadın Oyuncu: Viola Davis - "The Help"
En İyi Yard. Erkek Oyuncu: Christopher Plummer - "Beginners"
En İyi Yard. Kadın Oyuncu: Octavia Spencer - "The Help"

TV
En İyi Oyuncu Kadrosu ( Drama ): "Boardwalk Empire"
En İyi Oyuncu Kadrosu ( Komedi ): "Modern Family"
En İyi Erkek Oyuncu ( Drama ): Steve Buscemi - "Boardwalk Empire"
En İyi Kadın Oyuncu ( Drama ): Jessica Lange - "American Horror Story"
En İyi Erkek Oyuncu ( Komedi ): Alec Baldwin - "30 Rock"
En İyi Kadın Oyuncu ( Komedi ): Betty White - "Hot In Cleveland"
En İyi Erkek Oyuncu ( TV Filmi/Mini dizi ): Paul Giamatti - "Too Big To Fail"
En İyi Kadın Oyuncu ( TV Filmi/Mini dizi ): Kate Winslet - "Mildred Pierce"

Yönetmenler Birliği Hazanavicius'u seçti

2012-01-30T11:30:00.005+02:00

Haftasonu sadece Sundance ödülleri verilmedi. Amerikan Yönetmenler Birliği ( Director's Guild of America ) ve Oyuncular Sendikası ( Screen Actors Guild ) ödülleri de sahiplerini buldu. Bu ödüller Oscar yolunda önemli ipuçları veriyor bildiğiniz gibi. Cumartesi gecesi dağıtılan 64. Yönetmenler Birliği ödüllerinde En İyi Yönetmen ünvanı The Artist filmiyle Michel Hazanavicius'a gitti. Ödülü ona geçen yıl bu ödülü ve sonrasında da Oscar'ı alan Tom Hooper takdim etti. Merak edenler için ekleyeyim, ödülün diğer adayları Woody Allen, Martin Scorsese, David Fincher ve Alexander Payne idi.

Belgesel dalında En İyi Yönetmen ödülünü Project Nim ile James Marsh alırken, The Kennedys adlı mini dizinin yönetmeni Jon Cassar TV Filmi ya da Mini Dizi dalında ödüle uzandı. TV Drama Dizisi dalında The Killing ile Patty Jenkins; TV Komedi Dizisi dalında ise Curb Your Enthusiasm ile Robert B.Weide ödül aldı.

Sundance'den Can'a ödül var

2012-01-30T11:07:00.000+02:00

Dünyanın en büyük bağımsız film festivali Sundance sona erdi. Türkiye'den bu festivale ilk katılan film olma özelliğine sahip Can bir de ödül kazanarak bu ilki de kayıtlara eklemiş oldu. Raşit Çelikezer'in Dünya Sineması bölümünde Jüri Özel Ödülü'nü ( tam adı World Cinema Dramatic Jury Special Prize for Artistic Vision ) alırken yaptığı konuşmada filmini tüm çocuklara ithaf ettiğini ve bu ödülü de kızına ve diğer çocuklara ithaf ettiğini söyledi. Biz de buradan Raşit Çelikezer'e tebriklerimizi sunuyoruz.

Sundance'te birkaç farklı kategoride ödüller dağıtılıyor bildiğiniz gibi. Bunlar da kendi içlerinde Drama ve Belgesel olarak ayrılıyor. Buna göre ödülleri listelersek:

Büyük Jüri Ödülü ( Drama ) : "Beasts of the Southern Wild" - y: Benh Zeitlin
Büyük Jüri Ödülü ( Belgesel ): "The House I Live In" - y: Eugene Jarecki
ABD En İyi Yönetmen ( Drama ): Ava DuVernay - "Middle of Nowhere"
ABD En İyi Yönetmen ( Belgesel ): Lauren Greenfield - "The Queen of Versailles"
Jüri Özel Ödülü ( Belgesel ): "Love Free or Die" - y: Maccky Alston
Jüri Özel Ödülü ( belgesel ): "Ai Weiwei: Never Sorry" - y: Alison Klayman
Görsel Mükemmellik Ödülü ( Drama ): "Beasts of the Southern Wild" - gy: Ben Richardson
Görsel Mükemmellik Ödülü ( Belgesel ): "Chasing Ice" - gy: Jeff Orlowski
ABD En İyi Kurgu ( Belgesel ): "Detropia" - k: Enat Sidi
Waldo Salt Senaryo Ödülü: "Safety Not Guaranteed" - s: Derek Conolly
İzleyici Ödülü ( ABD Drama ): "The Surrogate" - y: Ben Lewin
İzleyici Ödülü ( ABD Belgesel ): The Invisible War - y: Kirby Dick
İzleyici Ödülü ( Dünya Drama ): "Valley of Saints" - y: Musa Syeed
İzleyici Ödülü ( Dünya Belgesel ): "Searching For Sugar Man" - y: Malik Bendjelloul
Büyük Jüri Ödülü ( Dünya Drama ): Violeta Went to Heaven - y: Andres Wood
Büyük Jüri Ödülü ( Dünya Belgesel): "The Law In These Parts" - y: Ra'anan Alexandrowicz
En İyi Yönetmen ( Dünya Drama ): Mads Matthiesen - "Teddy Bear"
En İyi Yönetmen ( Dünya Belgesel ): Emad Burnat - "5 Broken Cameras"
En İyi Görüntü Yönetmeni ( Dünya Drama ): David Raedeker - "My Brother the Devil"
En İyi Görüntü Yönetmeni ( Dünya Belgesel ): Lars Skree - "Putin's Kiss"
En İyi Senaryo ( Dünya Drama ): "Young & Wild" - s: Marialy Rivas, Camila Gutierrez, Pedro Peirano
En İyi Kurgu ( Dünya Belgesel ): Indie Game: The MOvie" - k: Lisanne Pajo, James Swirsky
Jüri Özel Ödülü ( Dünya Belgesel ): "Searching For Sugar Man" - y: Malik Bendjelloul

Günün Trailer'ı: Lockout

2012-01-27T17:07:00.001+02:00

Luc Besson'un senaryosuna katkıda bulunduğunu hemen söyleyeyim de, benim gibi Besson şüphecileri sonradan kızmasın. Guy Pearce'in oynadığı Lockout aksiyon yönü ağır basan bir bilim-kurgu. Bir Alien ya da Blade Runner beklentiniz yoksa idare eder gibi duruyor.

Günün Afişi

2012-01-27T16:28:00.001+02:00

1960 tarihli bir film var bugün Günün Afişi köşesinde. Come Back, Africa bağımsız Amerikalı sinemacı Lionel Rogosin'in çektiği ve Afrika sinemasında derin etkiler bırakmış bir film. Güney Afrika'da kaçak bir şekilde çekilen ve hükümetin gösterimini yasakladığı film bir Zulu ailesinin yaşadığı zulümleri anlatıyor.

Beyazperdenin ilk eşcinsel öpücüğü

2012-01-27T10:34:00.000+02:00

Aslında ilk midir tam emin değilim ( kimse değil ) ama ilklerden biri olduğu kesin. Yukarıdaki sahne 1927 tarihli sessiz film Wings'den alınma. Wings hem En İyi Film Oscar'ını alan ilk film, hem de bu ödülü alan tek sessiz yapım. Yani zaten tarihte sağlam bir yeri var. Bir başka özelliği ise yukarıdaki sahneden de anlaşıldığı gibi beyazperdedeki ilk eşcinsel öpücüğü barındırıyor olması. Öpüşenler de Buddy Rogers ve Richard Arlen.

Günün Trailer'ı: Project X

2012-01-26T13:15:00.000+02:00

Todd Philips filmlerini ( Hangover mesela ) seviyorsanız Project X'i de sevebilirsiniz. Belki.

Stainboy ( Bölüm 3 )

2012-01-26T11:54:00.000+02:00

Tim Burton'dan Stainboy 3. bölümüyle karşınızda.

Pasolini'nin kayıp röportajı

2012-01-25T14:00:00.000+02:00

30 Ekim 1975'te, yani öldürülmesinden 3 gün önce İtalyan sinemacı Pier Paolo Pasolini son filmi Salo'nun gösterimi için gittiği İsveç'te bir yuvarlak masa toplantısına katılmıştı. Konuşulanlar daha sonra radyoda yayınlanmak üzere kaydedilmiş ama Pasolini'nin beklenmedik ölümü sonucu yayından vazgeçilmişti. Röportajın ingilizcesini yayınlayan Mubi'nin yorumunu buradan aktarmak isterim: "Bugün olsa hemen yayınlanırdı bu söyleşi". Eskiyle yeninin farkı da bu işte. Uzatmayalım, bir süre sonra bu kayıtların tamamen kaybolduğu anlaşıldı. Ancak o gün orada bulunan İsveçli tercüman kısa bir süre önce kendi tuttuğu orijinal notları bulmuş. Carl Henrik Svenstedt adlı bu arşiv meraklısı tercüman sayesinde kayıp röportaj gün ışığına çıkmış oldu. İlk kez Aralık ayında İtalyan L'Espresso dergisinde yayınlanan bu söyleşi, Türkçe olarak tahminimce ilk kez burada, yani Devamlılık Hatası'nda yayınlanıyor. İyi okumalar.

İsveç sineması hakkında ne biliyorsunuz?

Bergman'ı biliyorum, tüm İtalyan entelektüelleri gibi. Başka birini de bilmiyorum. İsveçli sinemacıların adlarını duydum ama filmlerini bilmiyorum.

Hiç mi izlemediniz?

Hiç. Roma berbat bir şehir. Bağımsız sinemalar var ama filmleri izleme fırsatını çok nadiren bulabiliyorsunuz.

Roma'da bağımsız sinemalar yok mu?

Var, bir iki tane. Paris gibi değil.

Bayanlar baylar, Bay Pasolini yeni filmini sunmak için burada. Filmi henüz yeni bitirdi ve Sodom hakkında...

Sanıyorum orijinal fikrin bana ait olmadığı ilk filmim bu. Film aslında Sergio Citti'ye ( İtalyan sinemacı ve senarist - DH ) önerilmişti ve ben de her zamanki gibi senaryoya yardımcı oluyordum. Süreç içinde Citti filme karşı ilgisini kaybetti. Bense, özellikle de filmin 1945'te, Salo Cumhuriyeti'nde geçmesi fikri aklıma geldikten sonra gitgide daha çok sevmeye başladım. Citti başka bir senaryo düşünmeye başladı ve filmden tamamen koptu. Ve, artık filme de aşık olduğum için, ben tamamladım. De Sade'ı temel alan film cinselliğin temsili etrafında gelişiyor. Ama bu durum "hayat üçlemesi" adını verdiğim son filmlerime ( Decameron, Canterbury Masalları ve Binbir Gece Masalları ) göre daha değişik burada. Bu yeni filmde seks, bedenlerin iktidarın elinde metalaşmasının bir alegorisi olarak var sadece. Bence bu tüketicilik ( consumerism ) bedenleri en az Nazizm kadar manipüle edip, tecavüz ediyor. Benim filmim tüketicilikle Nazizm arasındaki bu netameli benzeşmeyi gözler önüne seriyor. Tabii, izleyici bunu anlayacak mı bilemiyorum, zira film gizemli bir şekilde sunuyor kendisini; neredeyse, kutsal kelimenin Latince kökenindeki "lanetli" anlamını koruyan bir mucize oyunu gibi.

Fimin neden 1945'te geçmesinin istediniz?

Dünyanın sonun göstermek istedim, eski güzel günleri. Şairane bir seçimdi bence, 37, 38 ya da 39 da olbilirdi ama o zaman daha az şairane olacaktı.

O dönemin nesini şairane buluyorsunuz?

Dekadans ve alacakaranlık doğaları gereği şairanedir. Nazizmin şaşaalı günlerinde geçseydi tahammül edilmez bir film olurdu. Tüm bu olanların artık son günlerde yaşandığını ve yakında herşeyin biteceğini bilmek izleyiciye bir rahatlama duygusu veriyor. Bu film büyük ölçüde "gerçek anarşi" üzerine, yani iktidarın anarşisi.

Siz hem şair hem sinemacısınız. Bu iki rol arasında bir ilişki var mı?

Bana sorarsanız ikisi arasında derin bir birlik var. Sanki çift dilli ( bilingual ) bir yazar gibiyim.

Yeni filminizin adı nedir?

Filmin adı Salo. Garda Gölü'nün yakınındaki kentin adı bu, Faşist Cumhuriyet'in başkenti. Birkaç amacı birden var bu adın. Bir belirsizlik var: filmin tam adı Salo ya da Sodom'un 120 Günü olacak. Herneyse, sonuçta o dönemin tarihi bir inşası yok filmde, gerçek bir tarihi ilişki yok. Mussolini portreleri yok, kimse Romalı selamı vermiyor.

Filmlerinizi nasıl finanse ediyorsunuz? Ticari anlamda başarılılar mı?

Finanse etme süreci normal şekilde işliyor. Bir yapımcım var.

Hiç sorun yaşamıyor musunuz?

Sadece Porcile ve Medea ticari anlamda battığı için sorun yaşamıyorum. Diğer filmlerim iyi gişe yaptı. Accatone çok önemliydi. Çok iyi gişe yapmadı belki ama bir ilk film için yeteri kadar kazandı. O zamandan beri hiç sorun yaşamadım.

Tamamen ticari sistemin içinde mi çalışıyorsunuz?

Evet, tamamen.

Öyleyse bu, "sistem" içinde de kişisel ve şiirsel filmler çekilebileceği anlamına mı geliyor?

Eveti İtalya'da bu mümkün. Tek ben değilim. Fellini de örneğin benim gibi.

Siz ve Fellini kendini çoktan kanıtlamış yönetmenlersiniz. 25 yaşındaki bir sinemacı için de geçerli mi bu?

Gençler için daha zor, ama bu tüm meslekler için geçerli. Genç bir doktor da örneğin aynı derecede zorlanır. Çoğu zaman benim gibi yönetmenler gençlere başlangıçta yardımcı olurlar. Bernardo Bertolucci'ye yardımcı olduğum gibi. Bergman da, inandığı bir genç yönetmenle karşılaştığında, film çekmesinde ona yardımcı olabilir

"Sistem" içinde film çekme olanağına sahip olduğunuza göre, temalarınızı neye göre seçiyorsunuz? Şiir yazarken olduğu kadar özgür müsünüz, yoksa izleyiciyi göz önünde bulundurmanız gerekiyor mu? Bu bir sorun değil mi?

Bu ne ahlaki, ne politik, ne de pratik bir sorun. Bu estetik bir sorun, çünkü filmin metriği ve prozodisiyle alakalı, ki bu da onun okunabilirliğini ve "basitliğini" etkiliyor. Daha açık konuşayım: Avant-garde bir filmin, Phillipe Sollers'in deyişiyle "okunamaz" bir filmle, benzeri bir edebi metni karşılaştıracağımız uç bir örnek düşünelim. İkisi arasında film çok daha okunabilir kalacaktır. Sinematografik tekniklerin doğası gereği filmin basitlik ve okunabilirlik derecesi çok daha yüksek olacaktır.

Ticari başarı olmaksızın İtalya'da film çekmeyi sürdürmek mümkün mü?

Olabilir. Başarılı olmasa da, filmin başarısızlığı sadece ticari olduğu sürece, yani iyi bir film olduğu sürece yönetmen film çekmeye devam edebilir.

İlk filmlerinizdeki gerçekçiliğe tamamen veda ettiniz mi?

Buna katılmıyorum. 15 yıl sonra nihayet Accatone'yi İtalya'da televizyonda gösterdiler. Ve anladık ki hiç de realist bir film değil. Bir düş, bir halüsinasyon gibi bir film.

İtalya'da gerçekçi bir film olduğu düşünülmüyor muydu?

Evet ama bu bir yanlış anlamaydı. Çektiğim zaman çok lirik bir film olduğunu biliyordum, şimdi göründüğü kadar düşsel değil, derin bir şekilde lirik. O müzikleri ve o reji tarzını bilerek kullandım. Ama sonra Accatone için ilham aldığım gerçekçi dünya ortadan kayboldu; artık yok ve film de o dünyanın düşlenişi.

Mamma Roma realist bir film...

Mamma Roma Accatone'den daha gerçekçi olabilir, belki. Tekrar seyretmem lazım. Daha az başarılmış, daha az güzel bir film ve dolayısıyla daha az düşsel.

Sinema konusundaki eğitiminiz nedir?

Hiç yok. Film izleyerek aldım eğitimimi ve en başta da iki büyük ve kesin tutkum vardı: Charlie Chaplin ve Kenzo Mizoguchi. Bu ikisi filmlerimde olup biten herşeyin iki ayrı kutbunu temsil eder. Aslında benim filmlerim üslupçuların "komik" ve "yüce" ( sublime ) olarak nitelediği üslup kategorilerinin bir karışımıdır. Son derece üslupçu ve yüce bir film olması gereken Oedipus Rex'de bile araya komik unsurlar karışmıştır. Aslında ben sinemada gerçekliği hep komik unsur olarak görmüşümdür. Ama "komik" terimine çok da sıradan bir anlam yüklememeye dikkat etmeliyiz.

Siz bir yazardınız ve hala da yazmaya devam ediyorsunuz. Film çekmeye nasıl karar verdiniz?

Uzun bir hikaye bu. 18 - 19 yaşlarında bir çocukken bir süre yönetmen olmak istedim. Sonra savaş başladı ve tüm umutları ve imkanları yok etti. Sonra üstüste bir sürü şey oldu: ilk romanımı, Ragazzi di Vita'yı yayınladım. Roman İtalya'da bir hayli başarılı oldu ve ardından senaryo yazma teklifleri aldım. Accatone'yi çektiğimde elime ilk kez kamera alıyordum. Bir fotoğraf bile çekmemiştim hayatımda. Hala da iyi fotoğraf çekemem.

Gelecekte kendinizi nerede görüyorsunuz? Edebiyatta mı daha çok, yoksa sinemada mı?

Şu andaki düşüncem bir iki film daha çekmek ve ardından kendimi yeniden tamamen edebiyata adamak.

Dürüstçe mi söylüyorsunuz?

Şu anda dürüstüm. Öyle olduğumu umuyorum.

Film çekmek yorucu bir iş mi? Gerçi İtalya'da daha keyifli bir işmiş gibi görünüyor. İtalyanlar daha mı çok eğleniyor?

Ben çok eğleniyorum. Muhteşem bir oyun bu. Yorucu elbette, özellikle kameraman da ben olduğum için, sürekli kamerayı taşımam gerekiyor. Yani kas gücü istiyor ama yine de çok eğlenceli.

Ekibiniz nasıl? Çok kişi çalışıyor mu?

Hayır, mümkün olduğunca küçük bir ekip.

Hep 35 mm. mi çekiyorsunuz?

Evet hep 35 mm.

Öğrenmesi çok uzun sürüyor mu?

Her şeyi 15 dakikada öğrenebilirsiniz.

Profesyonel olmayan oyuncuları tercih ediyorsunuz. Nasıl çalışıyorsunuz? Önce bir mekan bulup, sonra mı oyuncuları seçiyorsunuz?

Hayır, tam olarak öyle olmuyor. Eğer filmim işçi sınıfı ortamında geçiyorsa sıradan çalışan erkek ve kadınlar seçiyorum. Profesyonel olmayan oyuncuları tercih ediyorum çünkü orta sınıfa mensup bir oyuncunun bir köylüyü ya da fabrika işçisini oynayabileceğine inanmıyorum. Tahammül edemeyeceğim kadar sahte oluyorlar. Ama burjuva çevrelerinde geçen bir film çekiyorsam, bir avukat ya da mühendisten filmimde oynamasını isteyemeyeceğime göre profesyonel oyuncularla çalışıyorum. Doğal İtalya'dan bahsediyorum, 10 yıl önce nasıl olduğundan. İsveç'te olsaydım muhtemelen hep profesyonel oyuncularla çalışırdım çünkü artık burada orta sınıfla işçi sınıfı arasında bir fark yok. Fiziksel farklardan bahsediyorum; İtalya'da orta sınıf ve işçi sınıfı insanları arasında, siyahla beyaz insan arasında olduğu kadar fark var.

Son filminizde dinsel unsurlar yok, doğru mu?

Son filmlerimde dinsel unsurların olmadığından pek emin değilim. Binbir Gece Masalları'nda örneğin tüm filme yayılmış dinsel bir ton mevcut. Örgütsel bir dinsellik yok, ya da direkt bir dini tema, ama mistik ve mantık dışı bir durumun olduğu muhakkak. Filmin merkezinde yer alan "Ninetto" bölümünde...

İtalya'da Marksislerle Katolikler arasındaki bir diyalogda yer aldınız mı?

İtalya'da artık Marksistler ve Katolikler yok. İtalya'da Katolikler yok artık.

Bu durumu bize anlatabilir misiniz?

İtalya'da bir devrim oldu. Tarihindeki ilk devrimdi bu, oysa diğer kapitalist ülkelerde, sonuçta ülkeleri birleştiren 4 ya da 5 devrim olmuştur. Monarşik birlikten söz ediyorum, Lutherci Reformdan, Fransız Devrimi'nden ve ilk sanayi devriminden. İtalya ise ilk kez tüketicilik de diyebileceğimiz ikinci sanayi devrimiyle yaşadı bunu ve bu da İtalyan kültüründe antropolojik anlamda radikal değişikliklere yol açtı. Öncesinde orta sınıf ve işçi sınıfı arasındaki fark ırklar arasındaki farklar kadar belirgindi. Şimdi neredeyse kayboldu. En çok yok edilen kültür de kırsal kültür oldu, yani köylüler. Vatikan'ın arkasında Katolik bir köylü kitlesi kalmadı artık. Kiliseler boş, ruhban okulları da. Roma'ya gelecek olsanız sokaklarda ilahiyat öğrencilerini göremezsiniz. Son iki seçimde de laikler kazandı. Tüketim devrimi Marksistleri de antropolojik olarak değiştirdi. Başka türlü yaşıyorlar artık, hayat tarzları değişti, farklı kültürel modelleri var ve ideolojileri de farklılaştı.

Hem Marksist, hem de tüketici mi oldular?

Öyle bir çelişki var. Kendilerini Marksist ve Komünit olarak görenler de aslında tüketici. İtalyan Komünist Partisi bile bu durumu kabul etti.

Marksistlerden bahsettiğinizde Komünist Parti'yi mi kastediyorsunuz, yoksa diğer hizipleri mi?

Fark etmez. Komünistler, Sosyalistler, muhafazakarlar. Örneğin İtalyan muhafazakarları bomba koyarlar, sonra da akşam evde televizyon seyrederler.

Hala sınıflara bölünmüş bir toplum mevcut mu?

Sınıflar hala yerinde, ama, tam da İtalyanlara has bir tuhaflık bu, sınıf çatışması sadece ekonomik düzlemde var, kültürel düzlemde yok. Orta sınıfla işçi sınıfı arasındaki fark sadece ekonomik, kültürel değil.

Neo-faşist hareket için ne diyeceksiniz?

Faşizm öldü, çünkü artık hiç bir anlam ifade etmeyen Tanrı, aile, vatan ve ordu gibi kelimelere yaslanıyordu. Artık bayrak görünce duygulanan İtalyanlar kalmadı.

Bugün İtalyan toplumunda genel bir yozlaşma var, değil mi?

Tüketiciliği klasik faşizmden çok daha tehlikeli buluyorum çünkü o ruhani faşizm İtalyanları dönüştürmedi. İçlerine işlemedi. Totaliterdi ama totale yayılmadı. Bir örnek vereyim size: faşizm 20 yıl boyunca diyalektleri yok etmeye çalıştı ama başarılı olamadı. Tüketicilik oysa, aksine, koruyor gibi görünerek diyalektleri yok ediyor.

Bu farklı güçler arasında bir denge var mı sizce?

Kaotik bir denge var.

Bu kaos neden kaynaklanıyor?

İtalyan "büyüme" krizi bu. İtalya gelişmemiş bir ülkeden gelişmiş bir ülke konumuna çok hızlı geçiş yaptı. Ve her şey beş, altı, yedi yılda olup bitti. Fakir bir aileyi alıp milyarder yapmak gibi bir şey bu. Kimliklerini kaybederler. İtalyanlar kimliklerinin kaybolduğu bir süreçten geçiyor. Oysa diğer öteki ülkeler ya bu gelişme ve kimliklerini kademe kademe yitirme halini son 200 yılda yaşadılar ya da gelişmediler ve Üçüncü Dünya oldular.

Tiresia olun. Bir kehanette bulunun. Gelecek için umut var mı?

Tiresia yerine Cassandra olmayı tercih ederim. Bugün konuştuğum iki İsveçliye kendilerini insancıl medeniyete mi yoksa teknolojik medeniyete mi yakın hissettiklerini sordum. Bana kendilerini belki son 30 nesildir ilk kez farklı olan bir nesil gibi hissettiklerini söylediler ne yazık ki. Toparlamak gerekirse, burada söylediğim her şey benim görüşlerim. Başka İtalyanlarla konuşsanız size "Ah o deli adam, Pasolini" derler.

Theo Angelopoulos 1935 - 2012

2012-01-25T09:31:00.001+02:00

Film nasıl yapılır - Bölüm 2

2012-01-23T16:06:00.003+02:00

Kodak'ın 1958 tarihli belgeselinin 2. bölümü. İzlemeyenler için ilk bölüm de hemen altında.

Günün Trailer'ı: Haywire

2012-01-23T15:53:00.001+02:00

Soderbergh'in son zamanlarda beni nasıl hayal kırıklığıa uğrattığından bahsetmiştim geçenlerde. Bugün de onun yakında gösterime girecek yeni filmi Haywire'ın trailer'ını sunuyorum size. Başrolünü Gina Carano'nun oynadığı film medyada "içinde ünlü olmayan film" başlığıyla yer buldu ama dünya şampiyonu bir dövüşçü olan Carano'yu bir kenara koyarsak Antonio banderas, Ewan McGregor, Michael Douglas gibi birçok yıldız rol alıyor filmde. Aşağıda da filmin ilk 5 dakikasını bulacaksınız.

The Artist Oscar'ı da alır

2012-01-23T09:39:00.002+02:00

İddialı bir başlık gibi dursa da, değil. Son yıllarda Oscar yarışının tüm heyecanını kaybetmesi de bu yüzden ya zaten. Artık, Oscar öncesi verilen bilumum ödüller yüzünden hangi filmin hangi ödülleri alacağı fena halde belli oluyor. Yapımcılar Birliği'nin bu yıl En İyi Film seçtiği The Artist büyük bir ihtimalle Oscar'da da aynı ödülü alacak. Gerçi The Descendants gibi güçlü bir rakibi var ama son 4 yıldır Yapımcılar Birliği'nin tahmini şaşmadı, bu yıl da şaşacağını sanmam doğrusu. Öte yandan yılın En İyi Belgeseli ödülünü Beats, Rhymes and Life: The Travels of A Tribe Called Quest adlı yapım aldı. Modern Family TV dalında ödüle uzanırken ( geçen yıl da almıştı ), tuhaf bir şekilde The Adventures of Tintin Altın Küreler'den sonra burada da En İyi Animasyon ödülünü aldı. Tuhaf diyorum, zira herkes Rango'nun bu ödülü daha çok hak ettiği konusunda hemfikir.

Christopher Walken'dan Lady Gaga şarkısı

2012-01-21T18:56:00.003+02:00

Arada bir böyle eğlenceli şeylere rastlıyorum ve hemen başkalarıyla paylaşmak istiyorum. Çok sevdiğim Christopher Walken'ın Poker Face'i okuduğu bu kısa video da onlardan biri.

Cannes'da jüri başkanı Nanni Moretti

2012-01-20T15:16:00.000+02:00

Dünyanın en önemli sinema etkinliği olan Cannes'da bu yıl Altın Palmiye jürisinin başkanlığını İtalyan sinemacı Nanni Moretti yapacak. 2001 yılında The Son's Room adlı filmiyle Altın Palmiye'yi alan yönetmen konuyla ilgili olarak "Jüri başkanlığı bir zevk, onur ve büyük bir sorumluluk" dedi. Geçtiğimiz yıl da Habemus Papam ile festivale katılan Moretti 1994 yılında da Caro Diario adlı filmiyle En İyi Yönetmen ödülünü almıştı. Hatırlatayım, festival bu yıl 16 Mayıs'ta başlayacak.

Film nasıl yapılır? - Bölüm 1

2012-01-20T14:57:00.002+02:00

Artık film diye bir mamul pek kalmadı gerçi ama Kodak'ın 1958 yılında yaptırdığı bu belgesel sinemaya ilgi duyanlar ya da film nostaljisine meraklı olanlar için son derece güzel bir belge niteliğinde. Yukarıda belgeselin birinci bölümünü görüyorsunuz. Haftaya da ikinci bölüm gelecek.

Günün Trailer'ı: I Am Bruce Lee

2012-01-20T14:26:00.003+02:00

Bruce Lee hakkında çok şey yazılıp söylendi ve hatta çekildi ama hala bir takım noktalar aydınlatılamadı. Pete McCormack imzalı yeni belgesel I Am Bruce Lee'nin de bu esrarı çözebileceğini sanmıyorum ama yine de ilginç bir filme benziyor. Festival seçicilerine duyurulur.

Sundance başlıyor

2012-01-19T10:59:00.000+02:00

Açıkçası Cannes ile birlikte en çok gitmek istediğim film festivali Sundance. Cannes'a birkaç gitme fırsatı bulduğum için Sundance artık listenin başına geçti. Bir gün mutlaka diyor ve bu yıl Sundance'de gösterilecek Can'a iyi şanslar dileyerek festivalde öne çıkacağı düşünülen bazı filmleri sıralamak istiyorum.

Spike Lee her zaman Spike Lee'dir. Amerika'daki az sayıda gerçek bağımsızdan biridir ve her filmini çok sevmesem de genel olarak sinemasını ve duruşunu severim. Son filmi Red Hook Summer bu yıl Sundance'de gösterilecek olan yönetmen Katrina sonrası ilk kez New York sokaklarına dönüyor. Hiç görmediği din adamı büyükbabasıyla bir yaz geçirmek için Brooklyn'e gelen Atlantalı zengin bir çocuğun hikayesini anlatan filmde Clarke Peters, Jules Brown, Toni Lysaith gibi isimlerin yanı sıra Spike Lee de oynuyor.

Jarecki ailesinin daha az tanınan üyesi Nicholas son filmiyle Sundance'de ses getirecek gibi görünüyor. gerçi Bret Easton Ellis'in öykü seçkisinden senaryolaştırdığı ( ama çekmediği ) The Informers'ı ben pek beğenmemiştim ama başkasının çektiği bir film için onu yargılamak doğru olmaz. Başrollerini Richard Gere, Susan Sarandon ve Tim Roth gibi ünlü isimlerin paylaştığı Arbitrage finans dünyasında geçen bir gerilim filmi.

James Marsh benim özellikle takip etmeye çalıştığım bir yönetmen. Man on Wire belgeselini çok beğenmiştim. Doğrusu bu kadar iyi bir belgesel film çeken bir yönetmenin The King gibi kurmaca bir filmi de aynı ustalıkla çekmesi beni fena halde mutlu etmişti. Üstüne bir de Red Riding'de çıkardığı işi görünce iyiden iyiye saygı duydum kendisine. Şimdi de IRA draması Shadow Dancer geliyor Marsh'dan. Başrollerde Clive Owen, Gillian Anderson ve Andrea Riseborough gibi oyuncular var.

Black Rock biraz The Descent'i andırıyor sanki. Doğanın insafına kalmış bir grup genç kadının hikayesini anlatıyor film. Üstelik yönetmen de bir kadın: Katie Aselton. Festivalin Geceyarısı bölümünde gösterilecek filmde Kate Bosworth ve Lake Bell gibi tanınmış simalar rol alıyor. Katie Aselton'ın da rol aldığı Black Rock şimdiden Sundance'in merak edilen yapımları arasına girdi.

Stephen Frears'in son filmi Lay The Favorite de bu yıl Sundance'in programındaki iddialı yapımlardan biri. Bruce Willis, catherine Zeta Jones ve Rebecca Hall gibi yıldızların rol aldığı kumar komedisi ödül almaz belki ama rahatlıkla bir dağıtımcı bulacağını söyleyebilirim.

2006'da çektiği Thin adlı belgeselle kariyerine başlayan Lauren Greenfield'in yeni filmi The Queen of Versailles zamanlaması çok yerinde bir belgesel. Versailles Sarayı'ndan esinlenerek kendilerine devasa bir ev inşa eden dolar milyarderi bir çiftin hikayesini anlatan belgesel tam da mortgage krizinin ertesinde son derece ilginç bir filme dönüşüyor.

1993 yılında Memphis'te işlenen ve üç erkek çocuğunun öldüğü bir cinayetin ardından tutuklanarak hapse atılan üç gencin hikayesi bir belgesele dönüştü. West Memphis Three ( Batı Memphis Üçlüsü ) olarak bilinen bu üç gencin belgeselini çeken Amy Berg 2006 yılında da Deliver Us From Evil adlı belgeseliydi büyük ses getirmişti. Üstelik bu sefer Peter Jackson gibi bir destekçi de var yanında. West of Memphis bu yıl ödül alırsa şaşırmamak gerek.

Geçen yıl büyük ses getiren Martha Marcy May Marlene adlı filmin yapımcılarından Antonio Campos bu kez kendi çektiği bir filmle geliyor Sundance'e. Kötü bir bir aşkın ardından kafayı dağıtmak için Paris'e giden ve burada bir fahişeyle ilişki yaşayan genç bir Amerikalının hikayesini anlatan Simon Killer karanlık bir filme benziyor. Başrollerde Martha Marcy..'de de oynayan Brady Corbet ve 35 Shots of Rum'dan hatırlayacağınız Mati Diop var.

Günün afişi

2012-01-18T17:08:00.001+02:00

Afişteki "Gündüz Başkan, Gece Avcı" lafı bile yeter aslında. Ama Timur Bekmambetov ve Tim Burton adlarını da yabana atmamak lazım. Yukarıdaki afişin dışında aşağıda da başka afişler var. Fena bir çaba olmamış doğrusu. Umarım film hayal kırıklığı yaratmaz.

The Monk and the Fish

2012-01-18T09:37:00.003+02:00

Bugün animasyonlardan açıldı kısmetimiz. Bu seferki de Michael Dudok de Wit imzalı bir klasik: The Monk and the Fish. 1994 tarihli bu kısa animasyon Oscar'a da aday gösterilmişti. Filmin her karesini mürekkep ve suluboyayla çizen Dudok de Wit 6 dakikalık animasyonu 6 ayda bitirmiş. Muhteşem de bir iş çıkarmış bence.

Stainboy'un maceraları devam ediyor

2012-01-18T09:15:00.000+02:00

İşte Tim Burton'ın Stainboy serisinin ikinci bölümü. Devamı haftaya.

Belgesel haftası

2012-01-16T17:13:00.001+02:00

Geçen hafta boyunca izlediğim belgesellerin ilki, 2011'in en iyi filmleri arasında gösterilen, Senna idi. Brezilya'nın efsanevi F1 sürücüsü Ayrton Senna'nın hayat hikayesini anlatan film benim gibi motor sporlarına çok da düşkün olmayan birini bile etkiledi doğrusu. Yanlış anlaşılmasın, F1'e bir dönem çok düşkündüm, ama Senna'nın öldüğü dönemde değil de, NTV'nin yarışları yayınlamaya başladığı dönemde ilgilendim daha çok. Sonra geriye yönelik biraz merak geliştirdim ama fazla da uzun sürmedi ilgim, takibi bıraktım. Yine de Nigel Mansell, Jacques Villeneuve ve Mika Hakkinen gibi tarafını tuttuğum sürücüler olmuştur. Öte yandan çok duyup dinlememe rağmen Senna hakkında fazla bir bilgim yoktu. Bu yüzden de Asif Kapadia filmi bir kat daha değer kazandı gözümde. Neden derseniz, Kapadia filmde hiç bir şeyi anlatıp açıklamaya kalkmamış. Sadece ve sadece eski görüntüleri kullanarak, hiç yeni röportaj yapmadan, hiç anlatıcı sesi kullanmadan, zaten elde olan görüntülerle bir montaj yapmış. Bunun ne kadar riskli bir yöntem olduğunu söylememe bilmem gerek var mı? Benim gibi kısıtlı bilgiye sahip birini bile gözünü kırpmadan filmi izleyecek hale getiriyor ki, son derece zor bir iş. Senna'nın F1'e ilk girdiği yıllarda Prost ile çekişmesi, ardından gelen şampiyonluklar ve motor sporları federasyonu ile girdiği çatışma ve nihayet beklenmedik ( ya da maalesef beklendik ) trajik son. Film, çok erken bir yaşta, 34 yaşında hayata veda eden ve ölmese belki de bugün Michael Schumaher'e ait birçok rekoru elinde tutmaya devam edecek olan bir sporcunun trajik bir kahraman olarak portresini çiziyor. Yarış kariyerinin son yıllarını da kendisi dahil, tüm yarışçıların güvenliği için kavga etmekle geçiren bu özel adamın hayatını sizin de izlemenizi şiddetle tavsiye ederim.

Belgesel sinemacılar içinde Errol Morris'in bambaşka bir yeri var. Seçtiği konular ( ya da daha doğrusu kişiler ) öyle kolay kolay herkesin izletmeyi başarabileceği konular değil. Belki bir Werner Herzog hariç. Tabii ikisinin çok farklı tarzları olduğunu da söylemem gerek. İkisi de son derece sıradışı konularda filmler yapıyor ama Herzog her zaman filmlerinin içine bir şekilde kendini dahil edip ( hatta zaman zaman öne çıkarıp ) kurmacanın sınırlarında gezinen işler çıkarırken, Morris ele aldığı meseledeki tuhaflığın altını çizip kendisini geri planda görünmez kılıyor. Onun son filmi Tabloid'e gelince. Açıkçası eski bir güzellik kraliçesi olan Joyce McKinney'nin öyküsünü izleyince bir süre inanmakta zorluk çektim. Hatta film Herzog'un imzasını taşıyor olsa kesin uydurmadır diyecektim. Ama Morris belki de çok daha zor olanı yapmış ve kurmacada inanılmaz gelebilecek bir hayat öyküsünü filme aktarmış. Hayatının farklı dönemlerinde magazin basınında ( tabloid tam magazin demek değil aslında ama bizde en yakın karşılığı o sanki ) farklı şekillerde yer almış sıradan bir kadının hayatı söz konusu olan. Hem Joyce McKinney'nin hikayesi var filmde, hem de tabloid basınının bir manzarası. Bu manzara da aslında Amerikan toplumunun bir yansıması elbette. Morris'in filminde kullandığı ve bugün ucuz eğlenceyi bir matahmış gibi yutturan eğlence kanallarının ( tabloid habercilik onların işi olduğu için yaptım bu kıyaslamayı ) yanından bile geçemeyecekleri güzellikteki grafik anlatım teknikleri ise filmin en büyük artısı belki de.

Bill Cunningham'ın adını duymuştum elbette ama kim olduğunu bilmiyordum. Bilmiyormuşum. Bu da benim ayıbım. Ama artık biliyorum ve kendisine büyük bir hayranlık ve saygı duyuyorum. Bill Cunningham şu sıralar 83 yaşında olan bir moda fotoğrafçısı. Hala aktif bir şekilde çalışıyor ve her gün New York sokaklarında fotoğraflar çekiyor. Çektiği fotoğrafları da New York Times'daki köşesinde yayınlıyor. Onu diğer moda fotoğrafçılarından ayıran özelliği ise insanları değil kıyafetleri fotoğraflıyor oluşu. İşin doğrusu onu herkes tanıyor ama kim olduğunu tam olarak kimse bilmiyor. Her yere bisikletiyle giden, inanılmaz bir iş disiplini ve ahlakı olan Cunningham bu işi para için yapmıyor. "Para almaya başladığın an özgürlüğün gider" diyor filmin bir yerinde. Bir başka yerinde ise ona "Catherine Deneuve geçti, neden çekmedin ?" diyenlere, "İlginç bir şey giymiyordu, neden çekeyim ki" diyecek kadar özel bir adam Cunningham. Anna Wintour'un "hepimiz Bill için giyiniyoruz" dediği, hereksin büyük bir saygıyla söz ettiği Cunningham'ı tanımak benim için geçen haftanın en büyük kazancıydı herhalde. Umarım bu film İKSV'nin Film Festivali programında yer alır.

Cameron Crowe'un çektiği Pearl Jam Twenty özellikle müzik belgesellerine ilgi duyanların kaçırmaması gereken bir film. 90'lı yıllarda daha çok Nirvana'ya konsantre olan biri olarak Pearl Jam'in hikayesine yabancıydım ama döneme ve müziğe az çok hakim sayılırım. Cameron Crowe'un gruba duyduğu hayranlığın her karesinde ortaya çıktığı film Pearl Jam'e yazılmış bir aşk mektubu gibi. Nirvana'nın daha karanlık bir yanını temsil ettiği grunge'ın ( ve Seattle'ın ) özlemle anılan bir fotoğrafını çeken Crowe neredeyse beraber büyüdüğü Pearl Jam'in harika bir tarihçesini sunuyor. Bunun içinde müthiş bir başarı hikayesin de var, trajik dönemeçler de; kişisel mücadeleler de var, komik çatışmalar da. Filmlerinde de müzik meselesine her zaman ayrı bir önem veren Crowe böylesi bir belgeseli çekecek en doğru isim olsa gerek. Keşke birisi de Nirvana için böyle bir film çekebilse.

Andrew Rossi'nin çektiği Page One: Inside the New York Times geçen hafta izlediğim son belgeseldi. ABD'nin en önemli gazetelerinden birinin çok boyutlu bir portresini çizmeye kalkışan ve bunda da büyük ölçüde başarılı olan Rossi bir yandan medyadaki devrim niteliğinde değişimleri mercek altına alıyor, bir yandan da haberciliğin tanımı, tarifi hakkında yeni bir hesaplaşmanın izini sürüyor. Biz bir süredir Türkiye'de haberciliğin ne olduğu hakkında fena halde kaybolup, kafa karışıklığına mahkum olduğumuz için bu filmi izlemek ayrıca önemli diye düşünüyorum. Wikileaks'den Irak'ta yaşananlara, iflas eden gazetelerden, sosyal medyaya kadar birçok konuya değinen film en nihayetinde özgürlük ( en başta da ifade özgürlüğü ) meselesinde kilitleniyor. Bu kilidi nasıl açacağımız meselesiyse bizim için ayrı bir muamma maalesef.

Günün Trailer'ı: Moonrise Kingdom

2012-01-14T20:56:00.002+02:00

Wes Anderson'ın yeni filmi Moonrise Kingdom'ın ilk trailer'ı var bugün menüde. Wes Anderson'ı severim. Kendine has bir dili vardır ve filmlerinin yine kendine has bir ruhu olduğunu düşünürüm. Bu filmde de yine Bill Murray var kadroda. Ayrıca Frances McDormand, Edward Norton ve Bruce Willis gibi isimler de var ki, hiç fena görünmüyor.

Ayın 13'ü Cuma gününe denk gelirse...

2012-01-13T11:32:00.001+02:00

Böyle bir inanış var ecnebide malum. Ayın 13'üne denk düşen Cuma günü uğursuz olarak görülüyor. Gregoryen takvime göre her yıl en az 1, en fazla da 3 kez rastlanan bir durum bu. Eğer ay Pazar günü başlıyorsa, bilin ki ayın 13'ü Cuma gününe denk düşecektir. Ben de bugünü bahane bilerek size bu gece izlemeniz için birkaç korku filmi önereyim dedim.

İlk önerim akla ilk gelen film elbette: Friday the 13th. Ama tabii serinin ilk filmini öneriyorum. Serinin en başarılı filmi ilki midir derseniz, tartışılır elbette ama birkaç yıl önce çekilen reboot'u asla değil, ona emin olabilirsiniz. Aslına bakarsanız slasher filmleri popülerleştiren Friday the 13th serisi o kadar da önemli bir yer tutmuyor bence korku sineması literatüründe ama güne en uygun düşen filmlerden biri olduğu da kesin.

Bu seçim biraz garip gelebilir ama bence Don't Look Now insanın içini ürperten, uzun zaman aklınızdan çıkmayacak bir film. İzleyiciyi korkutmak için ucuz numaralara başvurmayan; kan, şiddet gibi unsurlarla etkilemek gibi derdi olmayan bir film Nicolas Roeg'unki. Tabii biraz günün ruhuna aykırı düştüğünü kabul ediyorum, yani topluca arkadaşlarınızla izleyip eğlenebileceğiniz bir film değil Don't Look NOw. Ama gecenin sonlarında, hala uyanık kalan bir iki kişi için müthiş bir deneyim olabilir.

Ama 1985 tarihli Re-animator tam tersi, hep birlikte çığlık çığlığa izlenebilecek bir film. Bol kan, bol şiddet, ve bol mizah var. H.P. Lovecraft'ın eserinden Brian Yuzna - Stuart Gordon ikilisinin uyarladığı film kendi janrında minör bir klasiktir kanımca.

Son önerim yeni ama şaşılacak derecede başarılı bir film: The House of the Devil. Son yıllarda benzerlerini çokca izlediğimiz ve her biri de diğerinden berbat olan korku filmlerinden biri değil bu. İşin ilginci film sanki birkaç yıl önce değil de bundan 30-40 yıl önce çekilmiş izlenimi veriyor. Oyunculuklarından atmosferine, anlatımından çerçevelerine tamamen başka bir döneme ait gibi ve bu da filmin asıl beni tavlayan yönü. Yoksa korku filmlerinden korkmayı çok uzun zaman önce bıraktım.

Bunlar da New York reklamları

2012-01-13T10:20:00.000+02:00

Bu hafta şansımız reklamlardan açıldı anlaşılan. Yukarıdaki videoda 11 Eylül saldırılarından sonra New York'a moral vermek için çekilen bir seri reklam var. Bu reklamlarda adları New York'la özdeşleşmiş bazı kişilerin rol aldığını göreceksiniz. Woody Allen, Robert De Niro, Christopher Walken gibi sinema yıldızlarıyla Henry Kissinger gibi politikacıların rol aldığı reklamlarda zamanın Belediye Başkanı Rudy Giuliani de görünüyor haliyle. Bu arada hemen belirteyim, benim favorin Ben Stiller'ın rol aldığı ilk reklam.

Bresson afişleri

2012-01-12T14:26:00.000+02:00

Fransız sinemacı Robert Bresson kimselere benzemeyen tarzıyla sinema tarihinde özgün köşelerden birini tutar kanımca. Aşağıda ( sayfanın devamına gitmeyi unutmayın ) çektiği tüm filmlerin afişlerini görüyorsunuz. Bazıları orijinal fransız afişleri, bazılarıysa Polonya, Almanya, Japonya gibi farklı ülkelerde yapılmış afişler.
Üstelik bunların bazıları gerçekten önemli isimler tarafından tasarlanmış. Örneğin en altta göreceğiniz L'Argent afişi Taxi Driver filminin de afişini ( ve David Bowie'nin Diamond Dogs albümünün kapağını ) yapan Belçikalı ressam Guy Peellaert'in imzasını taşıyor. Fransız grafik sanatçısı Raymond Savignac da afişlerin bazılarını yapan bir diğer önemli isim. Diyeceğim şudur, bu afişlerin hepsini beğenmeyebilirsiniz ( zevk sizin değil mi ) ama afişin bir zamanlar bir sanat gibi ele alındığını gösteren bu tasarımlar kesinlikle şimdiki zamanlardan daha güzel bir döneme aitler.

Aşağıdaki afişi Fransa'nın en önemli afiş sanatçılarından Paul Colin tasarlamış.

Bir başka fransız illüstratör, Guy Gerard Noel aşağıdaki afişi yapan isim. Onun Hammer için tasarladığı kimi korku filmi afişleri de mevcut.

Pickpocket'in Polonya'daki gösterimi için tasarlanan afiş.

Bu da ünlü Alman tasarımcı Hans Hillman'ın eseri.

Gustave Nebel imzalı bir afiş.

Aynı filmin Japonya'daki afişi.

Ferracci muhtemelen Fransa'nın en tanınmış afiş tasarımcısı. Jules et Jim'den tutun da, Tati filmlerine kadar birçok afiş onun eseri.

Sanıyorum buradaki afişler arasında benim favorim bu. Polonyalı tasarımcı Jacek Neugebauer'in ellerine sağlık.

Mouchette'in İtalyan afişi.

Bu da aynı filmin Finlandiya'daki afişi.

Une Femme Douce'un Çek afişi.

Bir Jacek Neugebauer afişi daha.

Bu afiş de Raymond Savignac imzalı.

Bir Savignac daha.

Ve bir Savignac daha.

Belçikalı ressam Guy Peelaert imzalı bir afiş.

Günün Trailer'ı: Ayn Rand and the Prophecy...

2012-01-12T13:30:00.002+02:00

İtiraf edeyim ki kitabı okumadım. Ayn Rand'a karşı bir önyargım olduğundan sanırım bir türlü elim gitmedi Atlas Shrugged'a. Ama bu belgesel kesinlikle ilgimi çekti doğrusu. Kimbilir, izledikten sonra kitabı da okumaya kalkabilirim. Ayn Rand and the Prophecy of Atlas Shrugged, daha önce TV için birçok biyografi-belgesel çeken Chris Mortensen'in sinemadaki ilk belgeseli. İKSV'deki arkadaşlara duyurulur.

Reklamlar bu kez Fellini'den

2012-01-11T13:05:00.000+02:00

Geçenlerde size Ingmar Bergman'ın çektiği reklamlardan bahsetmiş ve bir de örnek sunmuştum. Bu kez Federico Fellini'nin 1980'li ve 90'lı yıllarda çektiği reklamlardan örnekler var Devamlılık Hatası'nda. Yukarıdaki Campari reklamı 1984 tarihli. Aşağıdaki Banca di Roma reklamınıysa 1992'de çekmiş Fellini. Her iki reklamda da Fellini'nin senaryoyu yazdığını söylemem gerek. Gerçi izleyince başkasının yazmış olabileceğini düşünmeyeceğiniz reklamlar bence.

Kim Novak: "Bu bir tecavüzdür"

2012-01-10T16:33:00.001+02:00

Başlıktaki sözlerle Kim Novak ne diyor sizce? Şaka değil, ciddi bir itham cümlesi bu. Ama hemen söyleyeyim söz konusu tecavüz bir kadına karşı yapılmış fiziki bir saldırı değil. Hikaye çok daha ilginç aslında.

Yılın en çok ses getiren filmlerinden The Artist'de usta yönetmen Alfred Hitchcock'un Vertigo adlı başyapıtı için bestelenen bir müzik kullanılmış. Kim Novak da bu duruma çok sinirlenmiş ve bir basın açıklaması yapmış. "Bir tecavüzü ihbar etmek istiyorum" sözleriyle başlayan Kim Novak şöyle devam ettirmiş açıklamasını: "The Artist adlı film tarafından eserimin ırzına geçilmiştir. Bu film Vertigo'daki Aşk Teması müziğini alarak kendi duyguları için kullanmıştır. Alfred Hitchcock ve Jimmy Stewart haklarını arayacak durumda değil ama ben arayabilirim. The Artist'in en önemli anlarında izleyicide duygular uyandıran müzik, bilinçli ya da bilinçsiz kullanılmış olsun, bizim eserimizdir."

Filmin yapımcıları olan Weinstein kardeşlerden konuyla ilgili bir tepki gelmezken filmin yönetmeni Michel Hazanavicius yanıt vermekte gecikmedi. "The Artist benim sinemaya yazdığım bir aşk mektubudur ve tarih boyunca benim ( ve ekibimizin ) filmlere karşı duyduğum saygı ve hayranlıktan doğmuştur. Hitchcock, Lang, Ford, Lubitsch, Murnau ve Wilder'ın eserlerinden esinlenmiştir. Bernard Hermann'ı çok severim ve müziği de birçok farklı filmde kullanılmıştır. Ben de kullandığım için çok memnunum. Kim Novak'a saygım sonsuz ama aynı fikirde olmadığımıza üzüldüm" diyor Hazanavicius. Sizi bilmem ama ben burada Hazanavicius'dan yanayım doğrusu.

Tim Burton'dan Stainboy - Bölüm 1

2012-01-10T11:43:00.002+02:00

2000 yılında, internetin daha çok para getireceği, bu yüzden de daha çok yatırım yapıldığı bir zamanda Flinch stüdyosuyla birlikte bir animasyon dizi yapmak üzere yola çıkan Tim Burton ilk bölümünü yukarıda izlediğiniz Stainboy'u yaratmıştı. Aslında 26 bölüm planlanmış, ama sadece 6 bölüm tamamlanabilmişti. Şunu da belirtmekte yarar var aslında, Stainboy ilk kez 1997 yılında yine Tim Burton'ın imzasını taşıyan The Melancholy Death of Oyster Boy and Other Stories adlı resimli kitapta görünüyordu. İşin doğrusu ben de bu seriyle yeni tanıştım ve hemen sizinle paylaşmak istedim. Her hafta bir bölüm halinde, 6 bölümü de yayınlayacağım, haberiniz olsun.

Amerikalı eleştirmenler "Melancholia" dedi

2012-01-09T11:46:00.001+02:00

Ödül raporlarına devam. Bu hafta ABD Ulusal Film Eleştirmenleri Birliği'nin ödülleri var menüde. Bildiğiniz üzere ABD'de hemen her eyaletin ya da kentin kendi eleştimenler topluluğu var ve bunların her biri ayrı ayrı ödüller veriyor. Bir de 58 kişinin oy verdiği ulusal çapta bir birlik var, ki işte bu ödüller de onların verdiği ödüller. Ağaşıda da göreceğiniz gibi her film ya da kişinin aldığı oylar ( bu oylar da aslında tek tek sayılmıyor, örneğin bir dalda en iyi seçilen 3 oy alıyor ) yanlarında yazıyor. Bazı dallar çok çekişmeli geçmiş fark edeceğiniz üzere. Ama bence bu tabloda en çok öne çıkan film A Separation. Hem En İyi Film dalında 20 puan almış, hem de kendi kazandığı dalda en büyük farkı atmış. Filmin oyuncularını da aslında bir şekilde görmek gerekirdi ama hepsi o kadar iyiler ki, hangisine ödül vermeli, bilemiyorum.

En İyi Film
Melancholia - 29 ( Lars Von Trier )
The Tree of Life - 28 ( Terrence Malick )
A Separation - 20 ( Ashgar Farhadi )

En İyi Yönetmen
Terrence Malick - 31 ( The Tree of Life )
Martin Scorsese - 29 ( Hugo )
Lars von Trier - 23 ( Melancholia )

En İyi Erkek Oyuncu
Brad Pitt - 35 ( Moneyball, The Tree of Life )
Gary Oldman - 22 ( Tinker Tailor Soldier Spy )
Jean Dujardin - 19 ( The Artist )

En İyi Kadın Oyuncu
Kirsten Dunst - 39 ( Melancholia )
Yun Jung-hee - 25 ( Poetry )
Meryl Streep - 20 ( The Iron Lady )

En İyi Yard. Erkek Oyuncu
Albert Brooks - 38 ( Drive )
Christopher Plummer - 24 ( Beginners )
Patton Oswald - 19 ( Young Adult )

En İyi Yard. Kadın Oyuncu
Jessica Chastain - 30 ( The Tree of Life, Take Shelter, The Help )
Jeannie Berlin - 19 ( Margaret )
Shailene Woodley - 17 ( The Descendants )

Kurmaca Olmayan En İyi Film
Cave of Forgotten Dreams - 35 ( Werner Herzog )
The Interrupters - 26 ( Steve James )
Into The Abyss - 18 ( Werner Herzog )

En İyi Senaryo
A Separation - 39 ( Ashgar Farhadi )
Moneyball - 22 ( Steve Zaillian, Aaron Sorkin )
Midnight in Paris - 16 ( Woody Allen )

Yabancı Dilde En İyi Film
A Separation - 67 ( Ashgar Farhadi )
Mysteries of Lisbon - 28 ( Raoul Ruiz )
Le Havre - 22 ( Aki Kaurismaki )

En İyi Görüntü Yönetimi
The Tree of Life - 76 ( Emanuel Lubezki )
Melancholia - 41 ( Manuel Alberto Claro )
Hugo - 33 ( Robert Richardson )

İstanbul Film Festivali'nde Jüri Başkanları belli oldu

2012-01-09T11:01:00.002+02:00

31. İstanbul Film Festivali 31 Mart - 15 Nisan tarihleri arasında yapılacak. 1982 yılından bu yana takipçisi olduğum bir etkinlik festival ve haliyle benim için anlamı bir başka. Bu yıl uluslararası jüriye Nuri Bilge Ceylan başkanlık edecek. Ulusal jürinin başkanı ise Murathan Mungan olacak. Açıkçası ben asıl ikisinin birden yer aldığı bir jürinin kararlarını merak ederdim. Hatta o jürinin toplantılarına kulak misafiri olmak isterdim. İkisi de yüksek zekaya sahip bu iki yaratıcının neler konuşup, tartışacağını; hangi kriterlerle filmleri değerlendireceğini, hangi noktalarda anlaşıp, hangi konularda ters düşeceğini duyup, görmek isterdim. Tabii bu işin fantezi yanı. Yoksa her ikisinin de başkanlık görevlerini mükemmelen yürüteceğine eminim. Yeter ki değerlendirecekleri filmler onların seviyesinde olsun.

Billy Crystal'ın izinde

2012-01-06T15:20:00.002+02:00

Oscar'da bu yıl ev sahipliği görevini emektar komedyen Billy Crystal üstlenecek biliyorsunuz. Bu usta komedyenin 8. Oscar sunuculuğu falan olsa gerek. Eddie Murphy ve Brett Ratner ile ilgili hikayeyi anımsadığınızı tahmin edip uzatmıyorum. Bu yıl bir de matrak bir trailer çekmişler Billy Crystal ve Oscar ile alakalı. Robin Williams, Josh Duhamel, Megan Fox ve Vinnie Jones gibi isimler de küçücük roller üstlenmiş. Bakalım hoşunuza gidecek mi?

Günün Trailer'ı: Return

2012-01-06T15:10:00.000+02:00

Çoğu zaman ( hatta neredeyse her zaman ) savaştan dönen erkektir. Bu sefer bir kadın. Bunda filmi yönetenin de bir kadın olmasının payı büyük bence. Liza Johnson'ın ( daha önce 1 uzun, bir kaç tane de kısa metrajlı film çekmiş ama bu onun ilk kez adını duyurduğu film ) yönettiği Return'de başrolleri Linda Cardellini ve Michael Shannon paylaşıyor. İlk kez Freaks and Geeks'de tanıyıp sevdiğimiz Cardellini bu filmde eğer söylendiği kadar iyi oynuyorsa sürpriz bir Oscar adaylığı bile alabilir.

Dünya 2 Miles Davis filmine hazır mı?

2012-01-06T14:37:00.000+02:00

Aslında başlığa taşıdığım soruyu biraz Don Cheadle'ın sözlerinden türettim. Bir süredir bir Miles Davis filmi çekmeye hazırlanan Cheadle başka bir Miles Davis filmi çekileceği haberleri üzerine "Dünya 2 Miles Davis filmine hazırsa, harika, bence 8 - 10 tane çekilmeli" dedi. Hem oynayacağı, hem de yöneteceği ( ki Cheadle için bir ilk olacak bu ) film için alışılmış biyografilerin dışında bir yol izleyeceğini söyleyen Cheadle "kübist" ( ne demekse ) bir yorumu tercih edeceğini belirtiyor. Cheadle şunu da eklemeden geçmiyor bu arada: "Miles'ın tüm müzik hakları bizde. Aileyle birlikte hareket ediyoruz. Sadece hayatının 3-4 yıllık bir dönemi var ki sanıyorum diğer filmin yapımcıları o zamanın haklarını almış ve onunla ilgili bir film çekecekler."

Gerçi diğer filmle ilgili haberler de o kadar yabana atılır cinsten değil sanki. George Tillman'ın çekeceği söylenen film için Miles Davis'in en büyük oğlu Gregory'nin devrede olduğu belirtiliyor. Keza Gregory Davis'in yazdığı Dark Magus: The Jekyll and Hyde Life of Miles Davis adlı kitaptan faydalanılacak film için. Daha çok Ray ya da Walk The Line tarzı bir film çıkacak ortaya ve adı da -eğer bir değişiklik olmazsa- "Miles" olacak. Bakalım hangi film daha önce çekilecek ve hangi filmi daha çok beğeneceğiz. Bu arada benden de size bir Miles Davis performansı, neyi beklediğimizi tam anlayabilmeniz için.

Eski filmlere yeni remake

2012-01-05T16:13:00.000+02:00

Bu iş iyice sıktı ama bunu bizim değil Hollywood'un anlaması lazım herhalde. Şimdi de The Evil Dead ve Carrie'nin remakeleri geliyormuş. İkisi de son derece sağlam filmlerdir ve ikisine de dokunulmamasını tercih ederim doğrusu. Buradan yetkililere seslenmek isterim: lütfen bu filmleri çekmeyiniz. Açıkçası beğendiğim bir remake hatırlamakta çok zorlanıyorum ve özellikle de kültleşmiş filmlere ne olursa olsun dokunulmaması gerektiğini düşünüyorum. Bu arada merak edenler için bilgi de vereyim, Carrie'yi daha önce Boys Don't Cry filmiyle adını duyuran Kimberly Peirce çekecek. Söylenenlere göre Brian De Palma'nın versiyonuna kıyasla Stephen King'in romanına daha sadık bir uyarlama olacakmış. Yönetmenin başrol için ilk tercihi de Hailee Steinfeld imiş. The Evil Dead'e gelirsek, filmi Fede Alvarez çekecek ve başrollerden birini de Lily Collins üstlenecek.

Key Lime Pie

2012-01-05T15:05:00.001+02:00

2007 tarihli bu kısa animasyon tam da film noir meraklıları için. Yalnız burada femme fatale yok, pie fatale var! Yönetmen Trevor Jimenez şimdilik sadece bu kısa filmi çekmiş ama yenilerini çeker umudundayım doğrusu.

Günün Afişi

2012-01-04T18:23:00.001+02:00

Bugünkü afişimiz Martin Ansin tasarımı. Bela Lugosi'nin ölümsüzleştirdiği Dracula için tasarlanan bu afişin 2 de versiyonu var gördüğünüz gibi. Mondo'dan satın almak mümkün elbette.

Kritik: Contagion

2012-01-02T11:46:00.000+02:00

Soderbergh'i özlüyorum. Contagion'ı izledikten sonra bunu fark ettim. En çok da Sex, Lies and Videotape'i çeken Soderbergh'i özlüyorum elbette ama Out of Sight'ı çeken, The Limey'i çeken hatta Traffic'i çeken Soderbergh'i de özlüyorum. Aslında Traffic belki de bu kritik için en manalı mihenk taşı olabilir, zira Contagion da Traffic'e benzer bir yapıya sahip. Birinde "uyuşturucu" vardı filmin merkezinde ve hayatları bundan etkilenen bir grup insan; diğerindeyse bir "hastalık" ve bundan etkilenen bir grup insan var. Ama Soderbergh Traffic'de yaptığını burada yapamıyor ve ele aldığı karakterler de kartonlaşmaktan kurtulamıyor ne yazık ki. Nedeni de basit aslında. Her şeyden önce uyuşturucu bağımlılığı kişisel bir mesele. Yani insanların uyuşturucuyla ilişkisini kişisel düzlemde ele alıp her birinin hikayesini ortaya çıkarabilirsiniz. Salgın meselesi ise hiç kişisel değil; hatta fazlasıyla kişiden bağımsız bir mesele. Ama zaten işin asıl ustalık isteyen yanı da bu. Yani bir yönetmen salgın hastalık gibi hiç de kişisel olmayan bir olguyu nasıl kişiselleştirecek ve izleyiciyle nasıl bir ilişki kuracak? Bunu yapamadığınızda elinizde Outbreak ( Wolfgang Petersen - 1995 ) misali bir gerilim kalıyor ki, yer yer tam da bu olmuş Soderbergh'in filminde. Oysa bu işin yalnızca bir yanı olmalıydı. Zaten Soderbergh de bunu kırmak için uğraşmış, uğraşmamış değil ama başarılı olamamış bana sorarsanız. İşin içine bir ihanet ( Gwyneth Paltrow'un eski kocasıyla ilişkiye girdiğini anlıyoruz), ahlaki bir ikilem ( Laurence Fishburne'ün bazı bilgileri kendi lehine kullanması ), izleyicinin dikkatine sunulmuş bir soru ( Marion Cotillard'ın yerinde olsanız siz ne yapardınız?) sokmaya çaba göstermiş ama bunları yeterince güçlü elemanlar haline getirememiş. Daha önce The Bourne Ultimatum ve The Informant gibi senaryolarda imzası bulunan Scott Z. BUrns bu film için yanlış bir isimmiş bence. Traffic'i ise Stephen Gaghan kaleme almıştı ve belki o olsa daha iyi bir çözüm getirebilirdi hikayeye. Belki de getiremezdi bilemiyorum, salgın hastalık meselesi ( hem de küresel ölçekte bir salgın ) çok kolay bir konu değil zira.

Gelelim Soderbergh'i özlüyor olmam meselesine. Gençliğimin en önemli filmlerinden biri olan Sex, Lies and Videotape herhalde Soderbergh'in en iyi filmi olsa gerek. Herhalde diyorum, çünkü arada izlemediğim bir iki filmi oldu. Ama Soderbergh'in neredeyse tek başına 90'larda alevlenen bağımsız sinemanın fitilini yaktığını söylemek çok yanlış olmaz. Bunu da ilk filmi olan ve Cannes'da Altın Palmiye kazanan Sex, Lies ile yaptı. Sonrasındaysa uzun bir bocalama dönemi geçirdi Soderbergh. Hollywood ondan çok şey bekliyor, o ise bu beklentiyi nasıl karşılayacağını bilemiyordu. Kafka gibi deneysel sularda gezinen ve bence hiç de fena olmayan bir film çekti ama ondan istenen kesinlikle bu değildi. Kimilerine göre "başarı endişesi" çekiyordu ve bu psikolojik bir bozukluğa işaret ediyordu. King of the Hill gibi bugün kimsenin pek hatırlamadığı bir film daha çekti ve iyice yitik bir adam olarak görülmeye başladı. Keza The Underneath ile de ilginç bir işe kalkışmış ( görsel olarak bugün Contagion'a kadar uzanan bir çizginin temellerini attığı filmdir bana sorarsanız ) ama tarifi tutturamamıştı. Onu dirilten Elmore Leonard'ın kitabından uyarladığı Out of Sight oldu.

Out of Sight aslında sadece onu değil George Clooney'yi de uzun zamandır istediği yere getirecekti. ER ile televizyona sığmayacak hale gelen Clooney bu filme gelene kadar en az 3 iddialı yapımda şansını denemiş ama bir türlü sinema yıldızı statüsüne ulaşamamıştı. Out of Sight onun nihayet gelen kırılma anı oldu ve Clooney ondan sonra ciddi bir yükselişe geçti. Benzer bir durum Jennifer Lopez için de geçerli aslında ama bana sorarsanız o bu şansı bence yanlış değerlendirdi ve sonrasında hep abuk filmlerde rol alarak vizyonsuzluğunu kanıtlamış oldu. Out of Sight'ın başarısı ise herşeyden önce Leonard'ın romanının ruhunun çok güzel bir şekilde beyazperdeye yansımış olmasıydı. Soderbergh nihayet "entelektüel" kaygılarından kendini uzaklaştırmış ve rahat bir eğlencelik çektiğinin bilincinde olarak kamerayı eline almıştı. Biraz da Tarantino'ya mı özenmişti bilinmez, hikayenin kurgusunda farklı yollar denemiş ve bunda da başarılı olmuştu. Hatta Clooney ile Lopez'in sevişme sahnesinde Don't Look Now'daki sevişme sahnesine gönderme yapacak kadar ince işlere de kalkışmış ve benzer bir paralel kurgu kullanmıştı. Sonuçta Out of Sight, renklerinden müziklerine ( David Holmes ), oyuncularından ( Don Cheadle, Albert Brooks, Steve Zahn, Ving Rhames vs. ) kurgusuna kadar doğru işleyen bir film oldu ve Soderbergh'i yeni bir yola soktu.

Bu yeni yolunda Soderbergh bir yandan The Limey gibi benim özellikle çok sevdiğim "stylish" işlere imza atarken, bir yandan da Erin Brokovich, Ocean's Eleven gibi popüler sinemanın da en popüleri sayılabilecek filmler çekti. Bir süre onun da "bir onlara, bir bana" taktiğini izlediğini gördük. Yani bir yandan Hollywood'a para kazandıracak cilalı işleri yapıypr, bir yandan da kendini tatmin edecek "farklı" filmler çekiyordu. Bu farklı filmler içinde çok az izleyici çeken Full Frontal, Bubble, Solaris gibi yapımlar var. Açıkçası ben bu sürecin bir yerinde Soderberegh'in sinemayla olan ilişkisini şaşırdığını düşünüyorum. Ocean's Eleven gibi tırnak içinde "kaliteli" Hollywood yapımlarına imza atan biri Che'yi doğru bir bakış açısıyla çekebilir mi sizce? Yanıtlanması gereken soru budur bana sorarsanız. Orson Welles de para kazanmak için reklamlarda oynuyordu ama kendi sinemasından asla, tekrar ediyorum ASLA taviz vermedi. Soderbergh'i özlemem bundandır işte.

Contagion ** 1/2

Kağıttan Star Wars

2012-01-02T10:35:00.003+02:00

Çok yeni sayılmaz belki ama cut-paper ( kağıt kesme ) tekniğiyle yapılan bu kısa Star Wars filmi meraklılarının çok hoşuna gidecek bence. Filmi yapan Eric Power adlı bir sanatçı. Filmin soundtrack'i ise Jeremy Messersmith'in Tatooine adlı şarkısı.

Yeni yıla eski kitap

2012-01-02T09:43:00.002+02:00

Bu da benden size bir yeniyıl hediyesi. Aşağıda Blade Runner Sketchbook'un internet versiyonunu bulacaksınız. İçinde 100'den fazla çizim olan kitapta Blade Runner'ın arabalarından silahlarına, kıyafetlerinden grafik tasarımlarına, mekanlarından mimarisine hemen her şeyin nasıl tasarlandığına dair ipuçları var. Her sayfayı büyüterek yakından da inceleyebilirsiniz. Kitap aslında 1982 yılında basılmış ama uzun zamandır yeni baskısı yapılmadığı için bulunması zor kitaplar sınıfına girmişti. Artık değil. Doya doya okuyunuz ( ya da bakınız ).

Open publication - Free publishing - More blade runner

Günün Afişi

2011-12-30T15:35:00.002+02:00

Yukarıda 84. Oscar Ödülleri'nin afişini görüyorsunuz. Bu yıl "Lights, Camera, Action"dan mülhem "Life Camera Action" tagline'ıyla hazırlanan afişte Casablanca, The Gladiator, Giant, Godfather gibi unutulmaz filmleden görseller var. Çok parlak bir afiş değil ( benim favorim üzerinde alıntılar olan afişti galiba ) ama idare eder.

Günün Trailer'ı: The Artist

2011-12-29T13:15:00.003+02:00

The Artist geçtiğimiz Mayıs ayında Cannes'da en çok konuşulan filmlerden biriydi. Başrolündeki Jean Dujardin bu sessiz ve siyah beyaz filmdeki performansıyla En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kapıverdi. Türkiye'de 27 Ocak'ta gösterime girecek ve bence 2012'nin akılda kalan filmlerinden biri olacak.

Günün Afişi

2011-12-28T16:33:00.001+02:00

David Lynch'in Lost Highway filmi gösterime çıktığında Amerikalı eleştirmenler Siskel ve Ebert ( Siskel artık yaşamıyor ve Ebert'in durumu da iyi değil maalesef ) verebilecekleri en kötü notu vererek "two thumbs down" demişler. Lynch de duru mu, almış bu notu afişe bastırmış ve filmi böyle tanıtmış. Bu tabii hem Lynch'in müthiş özgüvenini gösteriyor, hem de izleyicisini ne kadar iyi tanıdığını. Siskel bundan yıllar önce Blade Runner için de "anlamsız bir film" diyerek kırık not vermişti ( bkz. aşağıya ), ki bu da aslında biraz onun meşrebini gösteriyor. Haksızlık da etmemek lazım gerçi, Ebert bugün eleştirmenim diyen birçoklarından daha sağlam bir sinema kavrayışına sahiptir. Ama galiba bu kavrayışa da yıllar içinde erişti.

Günün Trailer'ı: Prometheus

2011-12-27T14:28:00.001+02:00

Ridley Scott bu sefer hedefi tutturmuş olabilir mi? Keşke. Alien'in öncesini anlatacak bir film çekmek için yola çıkan ama sonuçta "Alien ile DNA'ları akraba" dediği fakat doğrudan Alien'la ilgili olmayan bir film çeken Ridley Scott uzun zamandır benden övgü alamıyordu. Prometheus'un ilk görüntüleri fena değil doğrusu. Hatta baştançıkarıcı neredeyse. Oyuncu kadrosundaki isimler de ( Guy Pearce, Michael Fassbender vs. ) çekici ama neticeyi kestirmek için yeterli değil ne yazık ki.

Klasik sahne: Reservoir Dogs

2011-12-26T16:13:00.000+02:00

Quentin Tarantino'nun en sevdiğim filmi hala Reservoir Dogs'dur. Çektiği gerçekten tek bağımsız film de budur bence. Hem maddi hem de ruhani anlamda söylüyorum. Bu arada Miramax'ın yani Weinstein Biraderlerin 90'larda yükselişe geçen Amerikan bağımsız sinemasını nasıl var ettiklerini ( büyük ölçüde en azından ) ve sonra da nasıl yok ettiklerini anlatan Down and Dirty Pictures adlı kitabı okumanızı şiddetle tavsiye ederim. Konumuza dönecek olursak, hemen öncesinde Tarantino'nun Like A Virgin şarkısını analiz ettiği, hemen sonrasında da çetenin o kültleşmiş yürüyüşünü yaptıkları "I Don't Tip" yani "Ben bahşiş vermem" sahnesi tüm filmin belki de en çok akılda kalan sahnesidir. Burada hem karakterleri hızlıca bir tanırız hem de başta Buscemi olmak üzere tüm oyunculara hayran kalırız. Ama aslında hayran kaldığımız şey Tarantino'nun diyaloglarıdır. Diyaloglar o sözleri sarf eden karakterlerin şekillenmesinde en önemli aracıdır Tarantino'nun filmlerinde ve bu sahne de bunun esaslı bir örneğidir. Filmde ayrıca Tim Roth'un oyunculuk dersi aldığı bir sahne vardır ki aklıma hep Hamlet'teki oyunculuk dersi sahnesi gelir. Tabii "kulak" sahnesini de unutmamak gerek. O sahne ki Michael Madsen'ın kariyeri için inanılmaz olanaklar sağlamış ama maalesef Madsen bu fırsatı değerlendiremediği için ikinci hatta üçüncü sınıf filmlere mahkum kalmıştır.

Bu da benim 2011'im

2011-12-23T17:51:00.004+02:00

Madem öyle, ben de, izleyebildiğim kadarıyla 2011'in en iyi 10 filmini sıralayayım. Bakalım sizin seçimlerinizle denk düşecek mi?

1. Bir Zamanlar Anadolu'da - Nuri Bilge Ceylan ( 151.930 )
2. Bir Ayrılık - Ashgar Farhadi ( 7218 )
3. Incendies - Denis Villeneuve ( 4201 )
4. Winter's Bone - Debra Granik ( 8387 )
5. Monsters - Gareth Edwards ( 20.792 )
6. Never Let Me Go - Mark Romanek ( 39.850 )
7. Margin Call - J.C. Chandor ( 14.410 )
8. In A Better World - Susanne Bier ( 8731 )
9. Des Hommes et Des Dieux - Xavier Beauvois ( 2636 )
10. Neds - Peter Mullan ( 1562 )

İlk kez Cannes Film Festivali'ndeki basın gösteriminde izlediğim Bir Zamanlar Anadolu'da uzun süresine ve büyük bölümünün karanlık içinde geçmesine rağmen bir an bile gözlerimi perdeden alamadığım bir filmdi. Filmi ikinci kez İstanbul'da, bir hayli kötü sayılabilecek bir projeksiyonla izlediğimde de aynı şey oldu ve ben yine pür dikkat, ilk izlemede kaçırdığım bazı detaylara şaşarak tam 153 dakikalık bir mutluluk yaşadım. Bir Zamanlar Anadolu'yu bir "suç" filmi olarak izlediğimde bana Antonioni'yi anımsattı doğrusu. Nuri Bilge Ceylan'ın da tıpkı Antonioni gibi sessizliği çok güzel değerlendirdiğini düşünüyorum. Antonioni'nin yabancılaşma olgusunu daha varoluşsal bir düzlemde işlediği noktada Ceylan'ın karakterlerinin taşrada hissettiği kaybolmuşluk duygusunun benzerini görmemek mümkün değil.

Aslına bakarsanız benzeri bir temayı Monsters adlı filmde de buluyorum. Bir uzaylı istilası filmi aslında Monsters film boyunca bir tehdit unsuru olarak aktarılan uzaylı yaratıklardan birini bile görmüyorsunuz. 2009 tarihli District 9'ı da anımsatan film alabildiğine sembolik okumalara açık bir öyküye sahip. Bir yanıyla tipik bir yol filmi, bir yanıyla da varoluşsal bir kaçış hikayesi. İnsanın yalnızlığına vurgu yapan sessiz planlar, yalnızlığın da ötesinde gitgide anlamsızlaşan bir varoluşun küçülttüğü insanı anlatan görüntüler filmden aklımda en çok kalanlar oldu.

Yılın en iyi filmlerinden biri de İranlı sinemacı Ashgar Farhadi'nin son derece evrensel bir hikaye anlatan Bir Ayrılık adlı filmi. Yılın en bol diyaloglu filmlerinden biri olan Bir Ayrılık başrolündeki oyuncuların müthiş performanslarıyla doruğa çıkıyor. Ahlaki ikilemleri ele alışındaki ustalığı ve Rashomon'u akla getiren çok taraflı anlatımıyla izleyicinin aklını fena halde kurcalayan bir film çıkarmış ortaya Farhadi. İzleyiciyi fazla zorlamadan taraflardan birinin yanına koyan ama sonra hızla karşı tarafa çeken film bu gelgitler sayesinde adaletin de ne kadar ellerimizden kayıp giden bir şey olabileceğini gösterirken suç kavramını da yeniden gözden geçirmemizi sağlıyor. Suç nedir, suçlu kimdir, yalan ve gerçek arasındaki çizgi nerededir ve biz bu çizginin ne tarafında durursak kendimizle daha barışık yaşarız gibi sorular var aklımda filmden kalan.

Kanadalı yönetmen Denis Villeneuve'ün yeni filmi Incendies ( İçimdeki Yangın adıyla oynadı bizde ) bende Yunan tragedyalarını andıran bir his bıraktı. Antigone geldi aklıma örneğin, babasının cansız bedenini gömebilmek için çırpınan. Ya da Oedipus, babasını öldürüp, annesiyle sevişen. Gerçekten de annelerinin vasiyeti uyarınca kendi geçmişlerini araştıran ikiz kardeşlerin öyküsü ancak tragedyalarda görebildiğimiz büyük temalarla boğuşuyor. Bir tiyatro eserinden mükemmel bir biçimde sinemaya aktarılan Incendies ilk karesinden son anlarına kadar izleyiciyi kendine bağlayan ve renkleri, müzikleri ( çoğunlukla Radiohead şarkılarıbkz. yukarıdaki sahne ), oyunculukları ve görsel ustalığıyla yılın en iyilerinden biri.

Bende tragedya hissi bırakan bir başka film de, gariptir, Margin Call oldu. Malum, tragedyalar, Tanrılara karşı savaşan ölümlülerin beyhude çabalarını anlatır sıklıkla. Margin Call'un ölümlüleri ise günümüzün Tanrısı kapitalist sistemle savaşıyor, ne yaptıklarını bile tam olarak anlamadan. Toplam 24 saatlik bir zaman diliminde geçen ve bu anlamda da tragedyaların zaman birliği kuralına uyan film yılın en iyi yazılmış, en iyi oynanmış filmlerinden. Kevin Spacey, Jeremy Irons ve Paul Bettany gibi isimlerin başını çektiği kadro gerçekten çok iyi.

Winter's Bone'un da fazla uzak sularda seyretmediğini söylemem lazım. Yine tek başına bir genç kız ve yine düşmanca bir çevrede ( karlarla kaplı doğadan daha da düşmancası kendi aile fertleri üstelik ) annesiyle kardeşlerinin ensiz kalmamaları için bulması gerektiği babası. Ölü ya da diri. Büyük bir ihtimalle de ölü. Babasının cesedini bile bulsa evlerinden atılmayacağını bildiği için akrabanın akrabayla evlendiği ve akrabanın akrabayı öldürdüğü Ozark topraklarında kabus gibi bir yolculuğa çıkıyor filmin baş karakteri genç kız. Yolculuk dediğime de bakmayın, resmen bir kasabadan diğerine, bir kapıdan ötekine savrulan bir arayış aslında sürdürdüğü. Bembeyaz bir coğrafyada karanlık mı karanlık bir atmosfer kurmayı beceren Debra Granik çok yakında en favori kadın yönetmenimiz halini alabilir.

Mark Romanek'in Japon asıllı İngiliz romancı Kazuo Ishiguro'nun romanından aktardığı Never Let Me Go ise bu yıl izlediğim filmler içinde yüreğimi en çok burkanıydı herhalde. Aşk, ölüm ve hayat üzerine nefis bir hikaye anlatan Never Let Me Go bir yandan da özellikle İngiltere'de fazlasıyla belirgin olan sınıf sisteminin de bir eleştirisini yapıyor geri planda. Carey Mulligan ve Andrew Garfield'ın harika oyunculuklarına çok sevmediğim Kiera Knightley'nin de eşlik etmesiyle şiir gibi bir filme dönüşüyor Never Let Me Go.

In A Better World yaşadığımız zamanlara dair ser cümleler kuran, bu sertliği de evrensel bir ölçekte geçerli kılan güçlü bir film. Daha iyi bir dünyada olsak her şey farklı olurdu muhakkak ama düşmanlığın, iktidar hırsının, şiddetin hüküm sürdüğü bir dünyada yaşıyoruz ve Susanne Bier'in de anlatmaya çalıştığı gibi iyi niyetli çabalar bir noktadan sonra geçerliliğini yitiriyor. Brecht olsa bundan nasıl bir hikaye çıkarırdı bilemiyorum ama Bier herkesin bir tahammül noktası olduğunu ve hiç birimizin aslında masum olmadığını anlatırken gerilim dozunu da bir hayli yüksek tutuyor.

Fransız sinemacı Xavier Beauvois Des Hommes et Des Dieux ile yılın en suskun ama en derinlikli filmlerinden birine imza atmış. Başrollerini Lambert Wilson ve efsane oyuncu Michael Lonsdale'in paylaştığı film Cezayir'de iç savaşın başlamasıyla hayatları tehlikeye düeşn bir grup misyoner din adamının ülkeyi terk edip etmeme ikilemine tanık ediyor izleyiciyi. Kimi değerleri hayatlarının önüne koyan ve içinde yaşadıkları köyü, birlikte yaşadıkları köylüleri terk etmemeye karar veren din adamlarının gerçeklere dayanan hikayesi etkileyici gerçekten de. Beauvois'nın kolaycılığa prim vermeyen anlatımı ( izleyiciyi tavlamak için şiddetin dozunu çok daha artırabilirdi pekala ) ve küçük manastırda sıkışmış hayatlarına rağmen yaptıkları her oylamada kalmaya karar veren rahipleri canlandıran oyuncular çok başarılı bence.

Oyunculuğuna ayrıca hayran olduğum Peter Mullan çok iyi bir yönetmen olma yolunda ilerliyor. Hatta olmuş bile bence. Neds tüm temiz kalpliliğine rağmen yaşadığı çevrenin üzerindeki etkilerinden kurtulamayan bir gencin çalışkan ve efendi bir öğrenciyken nasıl tüm mahallenin korkulu rüyası bir serseriye dönüştüğünü anlatıyor. Şiddetle içiçe yaşanan bir banliyöde oturan ve serseri abisinin yolundan giden John McGill rolünde Conor McCarron çok başarılı gerçekten de. Neds insanın seçim yapma şansı olup olmadığına, bir anlamda iradenin ne kadar bağımsız kalabildiğine dair zorlu saptamaları olan bir film.

Son olarak, filmlerin yanındaki sayıları merak ediyorsanız, onlar o filmlerin Türkiye'de topladığı izleyici sayıları. Acıklı değil mi sizce de?

Sight & Sound'a göre 2011

2011-12-23T12:40:00.000+02:00

İngiliz sinema dergisi Sight & Sound 2011'in en iyi filmlerini sıralamış. İngiltere çapında film eleştirmenleri arasında yapılan ankete göre en iyileri belirleyen dergi 10 filmlik bir liste çıkarmış. İşte Sight & Sound'a göre yılın en iyi filmleri:

1. The Tree of Life - Terrence Malick

2. A Separation - Ashgar Farhadi

3. Le Gamin Au Velo - Jean Pierre ve Luc Dardenne

4. Melancholia - Lars Von Trier

5. The Artist - Michel Hazanavicius

=6. Turin Hose - Bela Tarr

=6. Bir Zamanlar Anadolu'da - Nuri Bilge Ceylan

8. We Need To Talk About Kevin - Lynne Ramsay

9. Le Quttro Volte - Michelangelo Frammartino

=10. This Is Not A Film - Jafar Panahi ve Mojaba Mirtahmash

=10. Tinker Tailor Soldier Spy - Tomas Alfredson

Gördüğünüz gibi aslında listede 11 film var ve bazıları da eşit oy almış. Bu listedeki filmlerin bazıları benim için de 2011'in en iyileri arasında. Malick'in filmini henüz izlyemediğim için listeye katamıyorum maalesef ama Bir Zamanlar Anadolu'da ve Bir Ayrılık kesinlikle yılın en iyilerinden. The Artist ve Melancholia henüz bizde gösterilmediği için listeye giremiyor. Le Gamin Au Velo'yu ise ben izleyemedim. Bu arada film eleştirmeni Jonathan Romney büyük övgüler düzdüğü Nuri Bilge Ceylan için "sinemanın en iyi romancısı" demiş ve Cannes'ı aslında bu film kazanmalıydı diye de eklemiş.

Ingmar Bergman'dan sabun reklamı

2011-12-23T12:06:00.000+02:00

Bunu yeni öğreniyorum işte. Meğer İsveçli sinemacı Ingmar Bergman kariyerinin bir döneminde reklam çekmiş. Şöyle ki, 1951 yılında İsveç sinema sektörü, eğlence ürünlerinden alınan yüksek vergileri protesto amacıyla geniş çaplı bir greve gitmiş. O sırada 33 yaşında olan ve iki eski karısı, bakmak zorunda olduğu 5 çocuğu olan Bergman para kazanabilmek için televizyona sabun reklamları çekmeye başlamış. İki yıl boyunca da toplam 9 reklam çekmiş.

Günün Trailer'ı: The Hobbit

2011-12-21T13:52:00.002+02:00

Günün trailer'ı elbette The Hobbit: An Unexpected Journey. Fazla söze gerek yok sanırım. Film tam bir yıl sonra, 14 Aralık 2012'de vizyona girecek.

Günün Afişi

2011-12-20T15:37:00.001+02:00

62. Berlin Film Festivali 9 - 19 Şubat tarihleri arasında yapılacak. Yukarıda festivalin bu yılki afişini görüyorsunuz. BOROS Ajansı tarafından tasarlanan afişte Berlinale'nin simgesi olan ayıyı görüyoruz. Bu yıl Mike Leigh'nin başkanlığını yürüteceği jüride geçen yılın Altın Ayı ödüllü filmi A Separation'ın yönetmeni Ashgar Farhadi, Anton Corbijn, Charlotte Gainsbourg, Jake Gyllenhaal, François Ozon, Boualem Sansal ve Barbara Sukowa var. Bu yıl Altın Ayı için yarışacak filmlerden sadece 5'i belli oldu şimdilik. Onlar da; Brillante Mendoza'nın yönettiği Captive, Antonio Chavarrias'ın imzasını taşıyan Dictado, Stephen Daldry imzalı edebiyat uyarlaması Extremely Loud and Incredibly Close, Zhang Yimou'nun yönetmenliğini yaptığı The Flowers of War ve Edwin imzalı Postcards From The Zoo.

Günün Trailer'ı: The Dictator

2011-12-16T17:58:00.001+02:00

Chaplin'in aynı adlı filmi gibi bir klasik olamayacak elbette ama Sacha Baron Cohen kesinlikle yaşayan en iyi komedyenlerden biri. Ve de en zekisi muhtemelen. The Dictator'ın trailer'ı film hakkında bir hayli fikir veriyor ve açıkçası insanda izleme isteği uyandırıyor. Ne zaman derseniz, şimdilik 11 Mayıs olarak görünüyor.

Devamlılık Hatası öneriyor

2011-12-14T16:02:00.002+02:00

Bu yeni köşede her hafta sizlere bazı film, DVD, TV dizisi ve okumalar önereceğim. Umarım işinize yarar. İşte ilk önerilerim...

Emek'i Yıktırmayalım

Tabii ki ilk acil önerim Emek'i yaşatmakla ilgili. Biliyorsunuz geçtiğimiz günlerde Emek Sineması'nın yıkımı hakkındaki yürütmeyi durdurma kararını bozan bir karar çıktı mahkemeden. Yani Emek'i yıkmanın yolu açıldı bir anlamda. SİYAD hızlı bir refleksle Emek'i Yıktırmayacağız diyeren harekete geçti ve Emek nöbeti başlattı. Ardından film eleştirmenliğini Türkiye'deki en önemli ismi Atilla Dorsay "Emek Yoksa Ben de Yokum" başlıklı bir yazı kaleme aldı ve Emek Sineması yıkılacak olursa gazeteciliği bırakacağını duyurdu. Önümüzdeki günlerde de geniş katılımlı bir yürüyüş planlanıyor. 24 Aralık Cumartesi, saat 16'da Taksim Meydanı'ndan başlayacak yürüyüş Emek Sineması'nın önüne kadar devam edecek. Bu yürüyüşe mutlaka katılalım, Emek'i yaşatalım.

Margin Call

Türkiye'de Oyunun Sonu adıyla gösterime giren bu filmi özellikle öneriyorum, zira birkaç gün sonra vizyondan kalkacak tahminimce. hayatımızın fena halde önemli bir parçası haline gelen ekonomik krize ve kapitalist sisteme daie son derece ustaca yazılıp, oynanmış ( ve çekilmiş ) bir film Margin Call. Sistemin ekonomik ve ahlaki çöküşünü gözler önüne sererken izleyicini aklında çok güzel ve doğru sorular uyandırmayı da biliyor. Örneğin bu saçmalık daha ne kadar devam edecek diye soruyorsunuz kendinize. Kevin Spacey ve Jeremy Irons gibi isimlerin başını çektiği oyuncu kadrosu çok iyi gerçekten.

Aşkın İkinci Perdesi - DVD

Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde izlediğim Late Bloomers, ya da Türkçe adıyla Aşkın İkinci Perdesi DVD formatında piyasaya çıktı. Film vizyona girmediği için gözden kaçırması da kolay olur. Julie Gavras'ın yönettiği film ortayaşı da aşıp artık yaşlılığın eşiğine gelen bir karı kocanın hayata tutunma maceralarını anlatıyor. Dozunda mizahı, Isabella Rossellini ve William Hurt'ün ustalıklı oyunculukları ve yaşlılıkla yüzyüze kalan insanlara dair müthiş gözlemleriyle evde sinema keyfi yapmak isteyenler için hoş bir alternatif.

Luther - TV

Şu sıralar Fox Crime kanalında gösterilen Luther son yıllarda izlediğim en iyi polisiye yapımlardan biri. Idris Elba'nın işine fazlasıyla bağlı, bir hayli asabi ama bir o kadar da başarılı bir polis dedektifini canlandırdığı Luther son zamanlarda birbirinden güzel işlere imza atan BBC tarafından yapılmış. Şu ana kadar iki sezon çekilen ve toplamda 10 bölüm yayınlanan Luther'i bir an evvel yakalamnızda yarar var. İlk bölümlerini kaçıranlar için dizinin tekrar yayınlarını beklemelerini tavsiye ederim.

Sükût Ayyuka Çıkar - Yücel Balku

34 yaşında, belki de hayatının en verimli günlerine bile ulaşamadan aramızdan ayrılan yazar Yücel Balku'nun Bitmemiş Külliyat altbaşlıklı Sükût Ayyuka Çıkar adlı kitabı Can Yayınları etiketiyle yayınlandı. İçinde Balku'nun ilk kez Hayalet Gemi'de, ardından kitap olarak yayınlanan tüm öykülerinin yanısıra, kitaplarda yayınlanmamış öyküleri, denemeleri, Şiirleri ve Balku ile yapılmış söyleşiler olan kitap zamansız göçüp giden bir yazara saygı niteliği taşıyor.

Yeni Mission: Impossible'dan tadımlık

2011-12-14T11:53:00.001+02:00

Hala en sevdiğim Mission: Impossible filmi Brian De Palma'nın çektiği ilk filmdir. Diğerleri bir türlü hedefi tutturamamıştır benim gözümde. Yine de izlemeye devam ederim, bir umut. Serinin son halkası Ghost Protocol çok yakında vizyona girecek. Yukarıdaki sahne filmden bir tadımlık niyetine. Bakalım hoşunuza gidecek mi?

The Big Lebowski demişken

2011-12-13T14:21:00.002+02:00

Coen Tribute - The Big Lebowski from Valentin Taminiau on Vimeo.

The Big Lebowski ile ilgili internette o kadar çok şey var ki. Bazıları gerçekten yaratıcı işler üstelik. Örneğin yukarıda izlediğiniz ( izlemedinizse izleyin derhal ) kısa çalışma sadece grafikler ve müzikle yapılmış harika bir Big Lebowski özeti. Velentin Taminiau'ya teşekkürlerimle.

Klasik sahne: The Big Lebowski

2011-12-13T14:02:00.002+02:00

The Big Lebowski - Bowling Scene from Adam Fletcher on Vimeo.

Artık The Big Lebowski'yi ne kadar çok sevdiğimi söylememe gerek yok herhalde. Bana sorarsanız filmin hemen her sahnesi klasik ama içlerinden sadece birini seçmem gerekirse John Turturro'nun muhteşem Jesus sahnesini seçerim gibi geliyor bana. Dude, Walter ve Donny'nin de yer aldığı sahne koreografisinden, çerçevelerine, kaydırmalarından diyaloglarına tam bir şaheser. Defalarca izlesem sıkılmam ve her seferinde gülerim. Aynı cümle tüm film için de geçerlidir.

Bir aksiyon sahnesi nasıl çekilir - Bölüm 2

2011-12-13T13:16:00.001+02:00

In the Cut, Part II: A Dash of Salt from Jim Emerson on Vimeo.

Jim Emerson'ın The Dark Knigth ile başladığı serisinin ilk bölümünü geçen hafta vermiştim. Bu hafta da ikinci bölüm var. Bu sefer Philip Noyce'un 2010 tarihli filmi Salt'ı ele almış Emerson ve bir sahnesini analiz etmiş. Salt benim çok da sevdiğim bir film değildi ama Noyce'un hakkını vermek gerek, buradaki sahneyi gerçekten iyi kotarmış. İzlemenizi tavsiye ederim.

Günün afişi

2011-12-13T10:24:00.001+02:00

İyi denk düştü, zira Christopher Nolan'ın Batman filmleri uykumun gelmediği nadir aksiyonlardan. Gerçi Jim Emerson'ın harikulade analizi filmin üzerimdeki etkisini biraz sarstı doğrusu ama yine de Dark Knight son yıllarda izlediğim en iyi süper kahraman filmi hala. The Dark Knight Rises ise önümüzdeki yaz aylarında gösterime girecek. Yukarıdaki afiş fişmin teaser afişi, yani başka afişler de olacak önümüzdeki aylarda.

Hollywood'da kriz alarmı

2011-12-13T09:24:00.000+02:00

Gerçi Hollywood her 3-4 yılda bir kriz yaşar ve bu krizden bir şekilde sağ salim kurtulur ama her seferinde majör stüdyoların üretim kalitesinde gözle görülür bir düşüş de meydana gelir. 90'ların bağımsız sinema çıkışından bu yana ( ki o bağımsız filmler düşük bütçeli ama iş yapan filmlerdi ve sektörün iştahını kabarttıkları için de iş farklı bir yön aldı ne yazık ki) Hollywood'da sürekli bir düşüş var dikkat ederseniz. Yüksek bütçeli yapımlar ( bir iki tanesi hariç belki, Nolan sağolsun ) son derece sıradan ve kötü son 10 yıldır. Ben şahsen çoğunu izlemiyorum, izlediğim az sayıda filmde de uykum geliyor nedense. Gerçek yaratıcılar hala ABD dışında yaşıyor bana sorarsanız. Hollywood'da da iyi sinemacılar var ama onların da paranın büyüsüne kapılmayıp kendilerini o saçma sapan döngüden uzak tutmaları gerekiyor. Bakın işte Hollywood yine bir krizin eşiğinde şu sıralar. Beyazperdenin en kalabalık yıldız topluluklarından birini barındıran New Year's Eve gibi bir filme rağmen son 3 yılın en düşük gişe performansını yakalamış Hollywood geçen hafta. New Year's Eve 13.7 milyon dolar, Jonah Hill'in başrolünü oynadığı The Sitter 10 milyon dolar, Twilight'ın son halkası 7.9 milyon dolar ve Disney yapımı The Muppets da 7.1 milyon dolar hasılat toplamış. Öte yandan New Year's Eve'in ne kadar da kötü bir film olduğuna dair yazılar çıkıyor Amerikan basınında. Yani hem filmler berbat, hem gişe. İnsan bir alakası olduğuna inanacak neredeyse. Özgün hiç bir şey yaratamayan Hollywood bir süre daha dünyada ilgi görmüş başarılı yapımları taklit edip berbat edecek ve bazı iyi sinemacıları kucağına çekmeye çalışacak. The Girl With the Dragon Tattoo tutarsa örneğin hemen devam filmleri de gelecek ve yeni Larsson takibe alınacak. İspanya'da yılın en beğenilen korku filmi hangisiydi, uzakdoğuda son trendler ne, Güney Amerika'da yeni bir aksiyon yokmu gibi araştırmalar yapılacak ve biz sıkılmaya devam edeceğiz. Oysa Winter's Bone gibi filmler de gösteriyor ki Amerika'nın gerçek cevherleri hala derinlerde bir yerde yaşıyor. Sundance hala yeni keşifler yapabiliyor ve ne yazık ki para hala her şeyi yozlaştırabiliyor. Çelişkilerin hepimizi esir aldığı bir dünyada yaşıyor olabiliriz ama iyi filmler izlediğimizde onlara sıkı sıkı tutunmak istememiz de biraz olsun hakkımız, değil mi?

Polonya'dan sevgilerle

2011-12-12T15:59:00.000+02:00

Bu afişler Polonya'da geçtiğimiz Ağustos ayında yapılan Amerikan Suç Filmleri festivali için hazırlanmış. Gerçi kesin bir bilgiye de sahip değilim ne yazık ki, yani bazı afişler festival için hazırlanmış ama bazıları da çok eski olabilir. Araştırmak lazım. Bazı afişler gerçekten çok yaratıcı bu arada. Günümüzün sıkıcı tasarımları nasıl da daha fena göze batıyor değil mi bu gibi farklı afişler karşısında? Kesmeden sonra afişlerin devamını bulabilirsiniz.

Eleştirmen ödülleri başladı

2011-12-12T10:11:00.001+02:00

Eleştirmen ödülleri başladı ve uzunca bir süre de devam edecek. Özellikle ABD'de hemen her eyaletin kendi eleştirmen birliği olduğu için bir sürü ödül töreni ya da açıklaması olacak. Bu hafta New York, Boston, San Fransisco ve Los Angeles Film Eleştirmenleri Birlikleri'nin ödülleri açıklandı. Yılın en iyi filmi konusunda kesin bir konsesüs yok ama herkes The Tree Of Life'ın en iyi görüntü yönetmenine sahip olduğu konusunda hemfikir. Drive'da rol alan Albert Brooks oyuncu kategorilerinde öne çıkan isimlerden biri. Bu listeler sonuçta Oscar adaylıklarının belirlenmesinde ( hatta ödüllerin belirlenmesinde ) önemli bir gösterge olacak. Yabancı filmler arasında Bir Zamanlar Anadolu'da'nın olmayışı biraz üzücü elbette ama olsun, bu filmin değerini hiç azaltmıyor bizim nazarımızda. New York ile başlayalım.

New York Film Eleştirmenleri ödülleri
En İyi Film: The Artist
En İyi Yönetmen: Michel Hazanivicius ( The Artist )
En İyi Erkek Oyuncu: Michael Shannon ( Take Shelter )
En İyi Kadın Oyuncu: Meryl Streep ( The Iron Lady )
En İyi Oyuncu Kadrosu ( Ensemble ): Bridesmaids
En İyi Yard. Erkek Oyuncu: Albert Brooks ( Drive )
En İyi Yard. Kadın Oyuncu: Melissa McCarthy ( Bridesmaids )
En İyi Çıkış Yapan Oyuncu: Jessica Chastain ( The Tree Of Life, The Help, The Debt, Tkae Shelter, vs )
En İyi Görüntü Yönetmeni: Emmanuel Lubezki ( The Tree Of Life )
En İyi Senaryo: Alexander Payne, Nat Fixon, Jim Rush ( The Descendants )
Yabancı Dilde En İyi Film: A Separation ( Ashgar Farhadi )
En İyi Begesel: Cave of Forgotten Dreams ( Werner Herzog )
En İyi Animasyon: The Adventures of Tintin

Boston Film Eleştirmenleri ödülleri
En İyi Film: The Artist
En İyi Yönetmen: Martin Scorsese ( Hugo )
En İyi Erkek Oyuncu: Brad Pitt ( Moneyball )
En İyi Kadın Oyuncu: Michelle Williams ( My Week With Marilyn )
En İyi Yard. Erkek Oyuncu: Albert Brooks ( Drive )
En İyi Yard. Kadın Oyuncu: Melissa McCarthy ( Bridesmaids )
En İyi Oyuncu Kadrosu ( Ensemble ): Carnage
En İyi Senaryo: Moneyball
En İyi Görüntü Yönetmeni: Emmanuel Lubezki ( The Tree Of Life )
En İyi Yabancı Film: Incendies ( Dennis Villeneuve )
En İyi Belgesel: Project Nim ( James Marsh )

Los Angeles Film Eleştirmenleri ödülleri
En İyi Film: The Descendants
En İyi Yönetmen: Terrence Malick ( The Tree Of Lİfe )
En İyi Erkek Oyuncu: Michael Fassbender ( Shame, A Dangerous Method, Jane Eyre, X-Men: First Class )
En İyi Kadın Oyuncu: Yun Jung-hee ( Poetry )
En İyi Yard. Erkek Oyuncu: Christopher Plummer ( Beginners )
En İyi Yard. Kadın Oyuncu: Jessica Chastain ( The Tree Of Lİfe, The Help, The Debt, Tkae Shelter, vs )
En İyi Senaryo: Ashgar Farhadi ( A Separation )
En İyi Görüntü Yönetmeni: Emmanuel Lubezki ( The Tree Of Life )
En İyi Belgesel: Cave of Forgotten Dreams ( Werner Herzog )
En İyi Animasyon: Rango

San Fransisco Film Eleştirmenleri ödülleri
En İyi Film: The Tree Of Life
En İyi Yönetmen: Terrence Malick ( The Tree Of Life )
En İyi Erkek Oyuncu: Gary Oldman ( Tinker, Tailor, Soldier, Spy )
En İyi Kadın Oyuncu: Tilda Swinton ( We Need To Talk About Kevin )
En İyi Yard. Erkek Oyuncu: Albert Brooks ( Drive )
En İyi Yard. Kadın Oyuncu: Vanessa Redgrave ( Coriolanus )
En İyi Özgün Senaryo: J.C. Chandor ( Margin Call )
En İyi Uyarlama Senaryo: Bridget O'Connor & Peter Straughan ( Tinker, Tailor, Soldier, Spy )
En İyi Görüntü Yönetmeni: Emmanuel Lubezki ( The Tree Of Life )
Yabancı Dilde En İyi Film: Certified Copy ( Abbas Kiarostami )
En İyi Belgesel: Tabloid ( Erroll Morris )
En İyi Animasyon: Rango

"Foley" nedir, nasıl yapılır?

2011-12-10T19:20:00.001+02:00

SoundWorks Collection: Gary Hecker - Veteran Foley Artist from Michael Coleman on Vimeo.

Her şeyden önce "foley" kelimesinin sözlükte bir anlamı yok. Yıllar önce bu sanatı geliştiren Jack Foley'den geliyor ad. Filmlerde duyduğumuz çevre seslerinin büyük bölümünü bu folye sanatçıları yapıyor ve bu iş de aynen yukarıdaki videoda izlediğiniz gibi yapılıyor. Gary Hecker Star Wars ve Robin Hood gibi filmlerin ödüllü foley sanatçısı ve sektörün en iyilerinden biri. Bakalım hoşunuza gidecek mi?

Günün Afişi

2011-12-10T18:58:00.001+02:00

Daha gösterime girmesine çok var gerçi ama The Amazing Spider-Man'in teaser afişi şu sıralar internette gezinmeye başladı. Bana sorarsanız güzel de bir afiş olmuş. Temmuz ayında da filmi göreceğiz bakalım.

Bir aksiyon sahnesi nasıl çekilir - Bölüm 1

2011-12-09T15:36:00.001+02:00

In the Cut, Part I: Shots in the Dark (Knight) from Jim Emerson on Vimeo.

Bu sefer biraz uzun gerçi ama film eleştirmeni Jim Emerson'ın bir ders niteliğindeki analizini izlemenizi tavsiye ederim. Emerson bir aksiyon sahnesinin nasıl çekileceğine dair hazırladığı 3 bölümlük serinin ilk bölümünde Chris Nolan'ın Dark Knight filmindeki bir sahneyi masaya yatırıyor ve adeta bir otopsi yapıyor. Nolan'ın biraz da özellikle kafa karıştırıan bir montajı tercih ettiğini söyleyen Emerson bir yandan sahneyi yerin dibine batırıyor bence. Filmi beğenip beğenmediğinizi bilemem ( ben beğenmiştim doğrusu ) ama Emerson'ın analizi gerçekten çok etkileyici ve zihin açıcı. Diğer bölümleri de önümüzdeki günlerde paylaşacağım.

Martin Scorsese anlatıyor: Leopar'ın restorasyonu

2011-12-09T09:16:00.001+02:00

Yukarıdaki video 1963 tarihli Visconti başyapıtı Leopar'ın nasıl restore edildiğine dair kısa bir film. "Her şeyin aynı kalması için her şeyin değişmesi gerekiyor" diyerek söze başlayan kişiyse Martin Scorsese. Scorsese'nin film restorasyonuna gösterdiği ilgi artık herkesçe malum. Bu sefer de Gucci ile elele vermiş ve Il Gattopardo'yu hayata döndürmüş. Cannes'da da Dünya Sinema Vakfı'nın buna benzer çalışmaları oluyor ve hatta Fatih Akın'ın önerisiyle Metin Erksan'ın Susuz Yaz adlı filmi restore edilmiş, sonrasında da özel bir galayla gösterilmişti. Tabii bizim gibi arşiv ve koruma konusunda fena halde ayıplı bir ülke için bunlar biraz lüks hayaller ama keşke çoktandır izleyemediğimiz sayısız filmimiz için de böylesi girişimler olsa. Gerçi haksızlık etmeyelim, daha geçen haftalarda Kemal Sunal filmlerinin HD kalitesinde izlenebileceğine dair haberler çıkmıştı. Bazı ufak tefek çalışmalar var aslında ama bize gereken daha büyük çaplı operasyonlar şüphesiz.

John Lennon - Imagine

2011-12-08T18:01:00.001+02:00

Yaşasaydı 71 yaşında olacaktı şu günlerde ama bundan tam 31 yıl önce bugün bir suikaste kurban gitti. John Lennon'ı anmadan, hatırlamadan, ona kulak vermeden olmaz. Tam da Wall Street'i İşgal Et eylemlerinin yayıldığı, tam da Arap Baharı'nın sokakları canlandırdığı, tam da barışın özlendiği şu günlerde onsuzluk daha da bir koyuyor adama. Selam olsun.

Klasik Sahne: Children Of Men

2011-12-08T17:45:00.000+02:00

Children of Men (2006) from Eighty Eight Takes on Vimeo.

2006 tarihli Children Of Men distopik bir gelecek hayalinin en başarılı uygulamalarından biri olsa gerek. Slavoj Zizek'in de dediği gibi, "alternatif bir gerçeklik sunmaktan ziyade gerçeğin kendisini yansıtıyor gibi". Gerçekten de filmde bugün dünyada göremeyeceğiniz hiç bir şey yok gibi. Zaten 2027 gibi çok da uzak olmayan bir gelecekte geçiyor ve kıyamet sonrası ya da öncesi gibi değil de tam da kıyamet anını anlatıyor sanki. Sona o kadar yakınız ki aslında, bunu anlamak hiç zor değil filmi izleyince. Herneyse, gelecek hakkında ahkam kesmek çoğu zaman nafiledir, uzatmayayım. Yukarıdaki sahne muhtemelen sadece filmin değil, sinema tarihinin en unutulmaz sahnelerinden biri. Hem filmdeki önemli bir dönüm noktasını imliyor, hem de izleyici her anlamda soluksuz bırakıyor. Arabanın içindeki kameranın hiç kesme yapmadan nasıl bütün sahneyi çekebildiği ise bambaşka bir ustalık gösterisi aslında. Sırf bu sahne için inşa edilen düzenek gerçek bir icat bana sorarsanız. Aşağıda fotoğraflarını da göreceksiniz bu harika düzeneğin. Kameranın arabanın tepesinden içeri sokuluduğunu ve uzaktan idare edildiğini söylememe gerek yok herhalde. Sahnenin sonunda kameranın arabanın dışına çıkıp da izleyiciyi allak bullak ettiği yerse şapkadan tavşanın çıktığı an. Tam çözdüm derken yeniden afallıyorsunuz, değil mi? Her anlamda müthiş bir sahne ve muhteşem bir film.

Günün Trailer'ı: I Melt With You

2011-12-08T15:22:00.001+02:00

Benzer konuyu işleyen başka filmler ( hatta diziler, örneğin Mad Dogs ) oldu gerçi ama I Melt With You'nun Sundance'de olumlu tepkiler alması ilgimi çekti benim. Trailer görüntülerinden anladığım kadarıyla görsel dili, atmosferi fena değil. Oyuncu kadrosu da ( Rob Lowe, Jeremy Piven, Thomas Jane, Sasha Grey, Carla Gugino ) yabana atılacak cinsten değil doğrusu. Gelse de izlesek. IF sesimizi duyar mı acaba?

Kevin Spacey'den mini oyunculuk dersi

2011-12-08T13:54:00.000+02:00

Mini bir ders gerçekten de, çünkü topu topu 1 -2 dakika sürüyor. Kısa ama önemli bir ders bence çünkü oyunculuğun, özellikle de sinema oyunculuğunun aslında ne olduğu, ne olması gerektiğine dair bir takım şeyler söylüyor Spacey. Gerçekten de sinema nihai olarak yönetmenin sanatı ve onun da oyuncudan farklı versiyonlar istemek gibi bir hakkı da var.

Kritik: Margin Call

2011-12-07T14:57:00.000+02:00

Kimileri dünyanın sonunun kapitalizmin sonuyla eş zamanlı olacağını düşünüyor. Oysa kapitalizmin sonu yeni bir başlangıç anlamına da gelebilir. Bir süredir dünyanın gelişmiş ülkelerini dalga dalga saran işgal eylemleri size de bu anlamda umut verici gelmiyor mu? Doğrusu Margin Call'un zamanlaması tam da krizin yeni bir evresine denk düştüğü için son derece çarpıcı geldi bana. Zeitgeist meselesi. Ekonomiyle, parayla, paylaşımla ve sınıflararası çatışmayla ilgili düşüncelerimizi gözden geçirmemiz gereken zamanlar bunlar ve Margin Call da tam olarak bunu yapıyor gibi geldi bana. Film 2008 krizinin sıfır noktasını anlatıyor. Elbette Lehman Brothers adı geçmiyor ama, tıpkı onun gibi büyük bir finans kuruluşunda çalışan bir analistin bulguları kapitalist sistemin en büyük krizlerinden birinin eşiğinde olunduğunu gösteriyor ve bu da sonuçta global bir çöküşün fitilini ateşliyor. Şirketin içinde kademe kademe büyüyen bir panik, hiyerarşik düzen uyarınca tepedeki patrona kadar yansıyor ve kimi zorlu ekonomik terimlerin kafa karıştırdığı bir atmosferde gerçek anlamda bir ahlaki muhakeme ( ve tartışma ve çöküş ) vuku buluyor. Şunu söylemeliyim ki, ilk filmini çeken J.C. Chandor her anlamda ustaişi bir film çıkarmış ortaya. Filmin senaryosunu da kendi yazmış ki, son yıllarda Hollywood'un en büyük sıkıntı çektiği meselenin senaryo yazımı olduğunu söyleyebilirim. Chandor özgün bir hikaye yakaladığı gibi, diyaloglarıyla da tam anlamıyla döktürmüş. Doğrusu izlediğimde bir tiyatro oyununun sinema uyarlaması olduğunu bile sandım. Hani filmin sonunda "bir David Mamet oyunundan uyarlanmıştır" ibaresi görsem hiç şaşırmayacaktım. Zaten izler izlemez Glengarry Glen Ross ile Wall Street karışımı olduğunu düşünmüştüm ( ki Glengarry bir Mamet oyunudur ) filmin. Chandor'un senaryo ve diyaloglardaki başarısı bir yana, filmi çekerken yarattığı görsel atmosfer ve soğuk pastel tonlarla güçlendirdiği ruh hali de Margin Call'un etkileyiciliğinde pay sahibi. Tabii bir tebrik de oyunculara. Kevin Spacey, Paul Bettany, Jeremy Irons, Demi Moore, Simon Baker, Zachary Quinto, Penn Badgeley ve Stanley Tucci'den oluşan kadro son yıllarda benim izlediğim en iyi "ensemble" performanslarından birini sunuyor. Sonuç itibariyle Margin Call, gerek içeriği, gerek şekli şemali ve gerekse oyuncuları itibariyle sezonun görülmesi gereken filmlerinden biri olarak övgülerimizi topluyor. Benden 5 üstünden 4 yıldız. ****

Klasik Sahne: Psycho

2011-12-07T13:28:00.001+02:00

Madem öyle, Hitchcock'un en ünlü sahnesini ben paylaşayım. Bu giriş cümlesinin ne ifade ettiğin anlamayanlar bir alttaki videoya bakabilirler. Gerçekten de Alfred Hitchcock'un çektiği filmler içinde en ünlüsü Psycho, ve o filmin de en ünlü sahnesi yukarıdaki "duş" sahnesidir. Sahne gerçek bir montaj harikasıdır. Siyah beyaz oluşu hem sahnenin gore ( ya da iğrençlik mi demeli ) dozunu dengeler hem de yönetmene ışık/gölge oyunları anlamında daha fazla manevra imkanı tanır. Tüm filmin tekinsiz gölgeler, ürpertici karaltılar ve ışığın zar zor yırtarak sızabildiği karanlıklarla bezeli olduğunu düşünürseniz siyah beyaz tercihinin ne kadar manidar olduğunu da takdir edersiniz. Bu arada Zizek'in Pervert'a Guide to Cinema adlı müthiş belgeselini de izlemenizi öneririm. Psycho'ya özellikle önem atfeden Zizek filmdeki 3 katlı evi insanın bilinçaltına benzetir ve en üst katı süperego, bir alt katı ego ve bodrum katını da id olarak tanımlar. Öte yandan Psycho ile ilgili çok sayıda kitap yazıldığını da hatırlatmakta yarar var. Bunların sonuncularından biri olan ve The Moment of Psycho: How Alfred Hitchcock Taught America To Love Murder adlı David Thomson kitabını özellikle tavsiye ederim. Aşağıda aynı sahnenin bir de Gus Van Sant yorumu var. Ustasının eline su dökemez belki ama Van Sant'in de zaten Hitchcock'la yarışmak değil ona saygı sunmak gibi bir niyeti vardı.

36 Hitchcock cinayeti tekmili birden

2011-12-07T11:21:00.001+02:00

Hitchcock filmlerinden seçilmiş 36 cinayet sahnesinin eş zamanlı olarak yer aldığı bu videoyu ilginç bulacağınızı tahmin ediyorum. Gerçi Hitchcock cinayetlerinin en ünlüsü burada yok ama geri kalanları da beğeneceksiniz. Bakalım kaç tanesini hatırlıyorsunuz? Ful ekran izlemenizi tavsiye ederim.

The Wire meraklılarına

2011-12-06T17:38:00.001+02:00

Ne yazık ki yukarıda gördüğünüz The Wire temalı Monopoly oyunu bir hayal. Tabii şimdilik! Belki parker'dakiler bunu gerçeğe dönüştürmek isteyebilirler. Fena olmaz, değil mi?

Günün Trailer'ı: Extremely Loud and Incredibly Close

2011-12-06T11:42:00.001+02:00

Romanını okumadım ama okuyanlardan övgüsünü işittim. Filmin trailer görüntüleri de fena durmuyor. Kameranın arkasında çektiği her filmle Oscar'a aday gösterilen Stephen Daldry var. Bakalım bu kez de aday olacak mı?

Avrupa Film Ödülleri 2011

2011-12-05T18:07:00.001+02:00

Avrupa Film Ödülleri Berlin'de düzenlenen bir törenle sahiplerini buldu. 24. kez düzenlenen törende şu filmler ve isimler ödüllendirildi.

Yılın Filmi: Melancholia - Lars Von Trier
Yılın Yönetmeni: Susanna Bier - Haevnen ( In A Better World )
Kadın Oyuncu: Tilda Swinton - We Need To Talk About Kevin
Erkek Oyuncu: Colin Firth - The King's Speech
En İyi Senarist: Jean-Pierre ve Luc Dardenne - Le Gamin Au Velo
Görüntü Yönetmeni: Manuel Alberto Claro - Melancholia
Montajcı: Tariq Anwar - The King's Speech
En İyi Belgesel: Pina

Cahier du Cinema'ya göre 2011'in en iyileri

2011-12-05T17:13:00.001+02:00

Malum Cahier du Cinema sinema dünyasının en köklü ve en etkili dergilerinden biri. Fransız Yeni Dalga akımının da çekirdeği bu dergiden yetişme denebilir. Truffaur, Godard, Chabrol gibi birçok sinemacı mesleğe burada yazılar yazarak başladı. O yüzden Cahier'nin değerlendirmelerine her zaman önem verir ve fırsat buldukça takip ederim. İşte size Cahier du Cinema yazarlarına göre 2011'in en iyi 10 filmi.

Harf sırasına göre
* A Burning Hot Summer - Philippe Garrel
* Essential Killing - Jerzy Skolimowski
* House of Tolerance ( L'Apollonide ) - Bertrand Bonello
* Meek's Cutoff - Kelly Reichardt
* Melancholia - Lars Von Trier
* Outside Satan ( Hors Satan ) - Bruno Dumont
* The Strange Case of Angelica ( O Estranho Caso de Angelica ) - Manoel de Oliveira
* Super 8 - J.J. Abrams
* The Tree of Life - Terrence Malick
* We Have A Pope ( Habemus Papam ) - Nanni Moretti

Liste böyle. Şimdi Cahier kusura bakmasın ama Super 8 benim nazarımda bu listeye giremez doğrusu. Filmi izledim ve açıkçası hiç etkilenmedim. Skolimowski'nin filminini de ustaca olduğunu kabul ediyorum ama yine bence yılın en iyilerinden biri değil. Bilmem siz ne düşünürsünüz.

İngiliz bağımsızları ödüllendirildi

2011-12-05T10:52:00.001+02:00

İngiliz Bağımsız Sinema Ödülleri, kısaca Bifas, dün gece yapılan bir törenle sahiplerini buldu. Yılın öne çıkan filmi Paddy Considine imzalı Tyrannosaur oldu. En İyi Bağımsız Film ödülünü alan Tyrannosaur, Paddy Considine'a En İyi İlk Yönetmenlik, Olivia Colman'a da En İyi Kadın Oyuncu ödüllerini getirdi. Michael Fassbender Shame'deki rolüyle En İyi Erkek Oyuncu seçilirken, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülünü Coriolanus ile Vanessa Redgrave, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü de Kill List ile Michael Smiley aldı. İran filmi A Seperation'ın ( Bir Ayrılık ) En İyi Yabancı Bağımsız Film, Senna'nın En İyi Belgesel ödüllerini aldığı Bifa'larda en büyük hayal kırıklığını 7 adaylığa rağmen sadece teknik bir ödül alabilen Tinker, Tailor, Soldier, Spy yaşadı. En İyi Yönetmen ödülünüyse We Need To Talk About Kevin ile Lynne Ramsay aldı.

Klasik Sahne: Potemkin Zırhlısı

2011-12-05T10:34:00.001+02:00

Sinema tarihinin en ünlü sahnesi bu mudur? Sanırım öyle. Ya da en ünlülerinden biri diyelim. Sergey Eisenstein'ın sessiz filmi Potemkin Zırhlısı bugün sinemanın ilk başyapıtı olarak kabul ediliyor. Filmi izlemeyenler için önerim derhal edinip izlemeleri elbette ama sırf yukarıdaki sahne bile neden Potemkin Zırhlısı'nın sinemanın en önemli başyapıtlarından biri olduğu hakkında fikir veriyor. Özellikle de son bir dakikadaki o bebek arabasının basamaklardan indiği bölüm inanılmaz gerilimli. Bu sahne hem çekim tekniği hem de montaj açısından kendisinden sonra gelen hemen her şeyi değiştirdiği gibi birçok ünlü yönetmene de ilham vermiştir. Brian De Palma'nın The Untouchables'da çektiği tren istasyonu sahnesi de Odessa Merdivenleri sahnesine yapılan göndermelerin en ünlüsüdür. Aşağıda da o sahneyi bulacaksınız. Elbette Eisenstein'ın görkemi The Untouchables'da yok ama birçok bakımdan De Palma'nın sahnesi de muhteşemdir. Hatta De Palma yıllar sonra yine bir istasyon sahnesinde benzer bir göndermede bulunmuş ama bu sefer işi daha kısa kesmiştir. Artık o filmin hangisi olduğunu söylemeyeceğim, meraklısı biliyordur nasıl olsa diye düşünüyorum.

Kubrick filmografisi

2011-12-03T21:08:00.001+02:00

Stanley Kubrick - a filmography HD from Martin Woutisseth on Vimeo.

Stanley Kubrick'in yaklaşık 50 yıllık kariyeri ve topu topu 13 filmi var. Bunların ilki olan Fear and Desire'ı muhtemelen kimse bilmez, ya da çok az kişi bilir. Ben izlemedim örneğin ve bildiğim kadarıyla DVD'si de yok. Ama onun haricindeki 12 filmi çok iyi bilinir ve herhalde sinema tarihinin izlenme oranı en yüksek yönetmenlerinden biridir. Yukarıda Kubrick'in filmografisinin animasyon bir özetini göreceksiniz. Fransız grafik sanatçısı Martin Woutisseth tarafından hazırlanan klibi ben beğendim, bakalım siz ne düşüneceksiniz.

Günün Trailer'ı: The Raven

2011-12-02T16:15:00.001+02:00

Edgar Allen Poe'nun çok acıklı bir yaşam öyküsü var aslında. Onun öykülerini okuyup, o öykülerden uyarlanan filmleri izleriz de, yazarın inanılmaz zor geçen hayat öyküsünü çoğumuz bilmeyiz. Ben de açıkçası "Oscar Nasıl Wilde Oldu" adlı nefis kitabı okuduğumda öğrendim. Okumamış olanlara tavsiye ederim. Öte yandan James McTeigue'in imzasını taşıyan The Raven yazarın hayatını anlatmaktan ziyade bir fanteziyi kurguluyor. Ne kadar başarılı bir film çıktı ortaya bilinmez. Belki trailer biraz fikir verebilir.

Ödül sezonu açıldı

2011-12-02T15:10:00.001+02:00

Ödül sezonu açıldı ve Oscar'a kadar da devam edecek. Şimdi hemen her hafta en az bir - iki ödül töreni düzenlenir ve sırayla, çoğu zaman da aynı filmlerin aldığı ödüllerin haberleri duyulmaya başlar. National Board of Review sezonun ilk ödüllerini dağıtmadı belki ama ( Gotham ödülleri ondan önce davrandı ) Hollywood'un ilk önemli ödülleri olarak algılamak mümkün. Tabii bu ödüller sektörün Oscar'a giden yolda önemli bir göstergesi olacak.

National Board of Review bu yıl En İyi Film Ödülü'nü Martin Scorsese'nin yeni filmi Hugo'ya verdi. En İyi Ödülü de Martin Scorsese'nin oldu. En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü The Descendants ile George Clooney; En İyi Kadın Oyuncu Ödülünü de We Need To Talk About Kevin ile Tilda Swinton aldı. Tam listeyi aşağıda bulabilirsiniz. Ama şu yorumu yapmama müsaade edin lütfen, En İyi İlk Film ödülüne layık bulunan J.C. Chandor bence ödülü kesinlikle hak ediyor, zira Margin Call gerçekten güçlü bir film ( Kritik yazısı çok yakında geliyor inşallah ).

En İyi Film: Hugo
En İyi Yönetmen: Martin Scorsese ( Hugo )
En İyi Erkek Oyuncu: George Clooney ( The Descendants )
En İyi Kadın Oyuncu: Tilda Swinton ( We Need To Talk About Kevin )
En İyi Yard. Erkek Oyuncu: Christopher Plummers ( Beginners )
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu: Shailene Woodley ( The Descendants )
En İyi Özgün Senaryo: Will Reiser ( 50/50 )
En İyi Uyarlama Senaryo: Alexander Payne, Nat Faxon ve Jim Rash (The Descendants )
En İyi Animasyon: Rango
En İyi Çıkış Yapan Oyuncu: Felicity Jones ( Like Crazy ), Rooney Mara ( The Girl With The Dragon Tattoo )
En İyi İlk Film ( Yönetmen ): J.C. Chandor ( Margin Call )
En İyi Oyuncu Kadrosu: The Help
Yabancı Dilde En İyi Film: A Seperation ( İran )
En İyi Belgesel: Paradise Lost 3: Purgatory

Günün Afişi

2011-12-02T14:58:00.001+02:00

The Cabin In The Woods ilk bakışta benzerlerini çokça izlediğimiz korku filmlerine benziyor. Ama öncelikle afişini beğendiğimi itiraf etmeliyim. Ayrıca filmin Cloverfield'in yazarları Drew Goddard tarafından çekilmiş olması da merakımı uyandırmıyor değil doğrusu. Joss Whedon da işin içinde, ki Buffy yüzünden onun da hayranı çoktur bildiğim kadarıyla. Ben hariç.

Sundance'te bir Türk filmi

2011-12-02T14:29:00.001+02:00

Hafızam beni yanıltmıyorsa dünyanın en önemli bağımsız sinema festivali olan Sundance'e ilk kez bir Türk filmi kabul ediliyor. Raşit Çelikezer'i tebrik etmek lazım. Ne yazık ki ben Can'ı izleyemedim ama madem ki Sundance'e kabul edilmiş, izlemek farz oldu. Hemen hatırlatayım Can geçen Ekim ayında Antalya film Festivali'ne katılmış ve filmin küçük oyuncusu Berkan Demirbağ çocuk oyuncular arasında paylaşırılan özel ödülü alırken, film de Antalya Kent Konseyi İzleyici Ödülü'nü almıştı. Sundance'te En İyi Uluslarası Film kategorisinde yarışacak olan filmde Serdar Orçin ve Selen Uçer de rol alıyor.

Saul Bass'a özlem duyanlar için

2011-12-02T11:40:00.000+02:00

The Title Design of Saul Bass from Ian Albinson on Vimeo.

"Niye özlem duyalım ki" diyebilirsiniz elbette, ne de olsa Saul Bass'in jeneriklerini yaptığı filmleri alıp izlemek, ya da hatta koleksiyonunu yapmak mümkün. Ama onun gibisinin gelmediğini de kabul etmek lazım. Yukarıdaki kısa derlemeyi Ian Albinson yapmış. İçinde Saul Bass'in klasikleşmiş jeneriklerini göreceksiniz ve eminim bazı filmleri yeniden izlemek gibi bir isteğe kapılacaksınız. Ben mesela The Man With The Golden Arm ya da Anatomy of A Murder'ı gözüme kestirdim.

Werner Herzog mu daha komik, Eddie Murphy mi?

2011-12-02T11:02:00.001+02:00

Herzog'a sorarsanız kendi filmleri Eddie Murphy'ninkilerden daha komik. Doğrusunu isterseniz Eddie Murphy'nin mizahı zaten bana hiç komik gelmemiştir. Yani bu konuda Herzog'a hak vermek benim için çok kolay. Bir de kendi ağzından dinlemek isterseniz yukarıdaki videoya bir göz atın.

Günün Trailer'ı: Rampart

2011-11-30T14:42:00.001+02:00

İlk filmi The Messenger ile adından övgüyle söz ettiren Oren Moverman'ın yeni filmi Rampart geçen hafta ABD'de vizyona girdi. Oscar şansını kaçırmamak için sınırlı sayıda gösterime giren filmin bizde ne zaman gösterileceği belli değil ne yazık ki. Başrolünü Woody Harrelson'ın oynadığı filmin benim açımdan önemiyse senaryosunun James Ellroy imzalı oluşu. Polisiye sevdalısı biri olarak en sevdiğim yazarın James Ellroy olduğunu söylemekte hiç tereddüt etmem. L.A. Confidential'ın filminin de izlediğim en iyi suç filmlerinden biri olduğunu söyleyebilirim. Ama doğrusu The Black Dahlia'nın film uyarlaması hiç beklediğim ve umduğum gibi değildi. yani uyarlama deyince durup bir düşünmek lazım aslında. "Beyazperdede görüp göreceğiniz en kötü polis" iddiasıyla gelen film 1990'lı yıllarda yaşanan Rampart Skandalı'ndan yola çıkıyor. Umutlu ama temkinliyim.